မုန်းချောင်းရေလှောင်တမံကို ၁၉၉၅-၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၆-၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ပါကြောင်း၊ အလျား ၆၄၉၀ ပေ၊ အမြင့် ပေ ၂၀၀ ရှိပြီး ကန်ရေပြည့် ရေလှောင်ပမာဏ RL 520 မှာ ၆၇၄၄၀၀ ဧကပေ၊ ကန်ရေသေ ရေလှောင်ပမာဏ RL 493.5 ပေမှာ ၁၁၀၀၀၀ ဧကပေရှိပါကြောင်း၊ မြေသားတမံအမျိုးအစားဖြစ်ပြီ‌း ရေဆင်းဧရိယာ ၁၄၆၈ စတုရန်းမိုင်ရှိပါကြောင်း၊ မုန်းချောင်းရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် ၂၅ မဂ္ဂါဝပ် ဂျင်နရေတာသုံးလုံး တပ်ဆင်ထားပြီး နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ကီလိုဝပ်နာရီသန်းပေါင်း ၃၃၀ ထုတ်လုပ်ပေးပါကြောင်း၊ မုန်းတမံရေဝပ်ဧရိယာမှာ ရွာပေါင်း ၁၃ ရွာနှင့် လယ် ၁၁၉၃ ဧက၊ ယာမြေ ၃၄၇၇ ဧက စုစုပေါင်း ၄၆၇၀ ဧက နစ်မြုပ်ခဲ့ပါကြောင်း၊

စေတုတ္တရာမြို့သည် မုန်းတမံ၏အောက် နှစ်မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိပါကြောင်း၊ မုန်းတမံထဲကို ရခိုင်ရိုးမတောင်ကြောက ချောင်းငယ်၊ မြောင်းငယ်၊ ချောင်းရေ၊ မြောင်းရေများ၊ နတ်မတောင်ချောင်းက ချောင်းရေ၊ မြောင်းရေများစီးဝင်ကာ အနည်အနှစ်များ ပို့ချလျက် ရှိပါကြောင်း၊ မိုးသည်းထန်ရေကြီးသောအခါ ချောင်း‌ရေ၊ မြောင်းရေ၊ တောင်ကျချောင်းရေ များနှင့်အတူ တောတောင်များမှသစ်တုံး၊ သစ်ပင်၊ ဒိုက်တောများ မျောပါလာပြီး တမံရေပြင်ထဲတွင် ဘောလုံးကွင်းနှစ်ကွင်း၊ သုံးကွင်းစာခန့် အစုအဝေးကြီး ဖြစ်နေသည့်အတွက် ဒေသခံစက်လှေများ သွားလာရာတွင် အခက်အခဲတွေ့ကြရပါကြောင်း၊

မုန်းတမံရေဝပ်ဧရိယာထဲတွင် ပါဝင်သည့်တမံနှင့် ၁၂ မိုင်ခန့်ကွာဝေးသည့် ချီကျေးရွာဟောင်းက စေတီတော်ရွာ၊ ချီရွာဟောင်းသည် ယခင်က မုန်းချောင်းမျက်နှာပြင်၏အထက် ပေ ၂၀ ခန့်အမြင့်တွင် တည်ရှိပါကြောင်း၊  နုန်းအနည်များ ဖုံးလွှမ်းပြီး ရွာဟောင်းကုန်းမြေပေါ်က စေတီတော်များပါ ရှစ်ပေခန့်နစ်မြုပ်နေသောကြောင့် ယခင်မူလ မုန်းချောင်းမျက်နှာပြင်အထက် ၂၈ ပေခန့် နုန်းထုကြီးဖုံးလွှမ်းလာပါကြောင်း၊ တမံ၏အထက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် ကုန္တယားကျေးရွာတွင် နုန်းများပို့ချ၍ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း နွားများ၊ ကျွဲများ နုန်းထဲတွင်ကျွံပြီး ကယ်ဆယ်ရေးများ လုပ်ကြရပါကြောင်း၊ မသိခဲ့လျှင် ယင်းကျွဲများ၊ နွားများ သေဆုံးပြီး ဒုက္ခရောက်ကြရပါကြောင်း၊

ရေလမ်းခရီးသာရှိသော အဆိုပါရွာများသည် ရေကျချိန်တွင် နုန်းများတင်ကျန်ခဲ့၍ သွားလာရေး အတိဒုက္ခရောက်ကြရပါကြောင်း၊ နုန်းအနည်များပို့ချကာ ရေဝပ်ဧရိယာ နည်းပါးလာခြင်းကြောင့် တမံရေဝပ်ဧရိယာထဲက ကျေးရွာများသည် ဆက်သွယ်သွားလာရေး၊ နေထိုင်စားသောက်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ သောက်သုံးရေရရှိရေး၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေး အဘက်ဘက်က အခက်အခဲများ တွေ့ကြုံကြရပါကြောင်း၊ နွေကာလတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု စွမ်းအားကိုလည်း လျော့ကျစေပြီး မိုးသည်းထန်ရေကြီးပါက တမံအောက်ဘက် စေတုတ္တရာမြို့နယ် ပြည်သူများ အတွက် စိုးရိမ်ဖွယ်အခြေအနေဖြစ်ပါကြောင်း၊ ငလျင်လှုပ်ခတ်လာလျှင်လည်း အန္တရာယ်ကြီးလှ ပါကြောင်း၊ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က လာအိုနိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဂျမ်းပါးဆက်ဆည် ကျိုးပေါက်ပြီး လူ ၄၀ ကျော်သေဆုံးကာ ၁၀၀၀ ကျော် ပျောက်ခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ်၊ မကြာသေးမီက ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ ဘူမာတင်ဟိုမြို့အနီးက သံသတ္တုမိုင်းဆည် ကျိုးပေါက်၍ လူ ၁၄၂ ဦး သေဆုံးကာ ၁၉၄ ဦးပျောက်ဆုံးနေသည့်ဖြစ်စဉ်၊ ပြီးခဲ့သည့် သြဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဆွာချောင်းရေလှောင်တမံ ကျိုးပေါက်၍ အနီးအနားရွာ ၂၃ ရွာက လူဦးရေ ၅၄၀၀၀ ကျော် အရေးပေါ်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရပြီး သေဆုံးမှုများရှိခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များသည် မိမိတို့ အထူးသတိကြီးစွာနှင့် စနစ်တကျ ကြိုတင်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်နေသည်ကို မီးမောင်းထိုးပြသနေခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဒေသခံများအတွက် တမံကြီး၏မဆုံးနိုင်သည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို လည်စင်းခံနေကြရခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ် မုန်းတမံတွင် နှစ်စဉ်အနည်အနှစ်များ ပို့ချမှုကြောင်‌့ တဖြည်းဖြည်း ကောလာကာ ရေဝပ်ဧရိယာ နည်းပါးလာပါသဖြင်‌့ မည်ကဲ့သို့ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးမည်ကို သိရှိလိုကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။