ဒလမြို့နယ်၊ ကျန်စစ်သားရပ်ကွက်အတွင်းရှိ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂.၇၄ ဧကရှိ မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီက စီမံခန့်ခွဲနေသော နောက်ဆုံးစွန့်ပစ်အမှိုက်ပုံကြီးသည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကစပြီး ရှိခဲ့ပါကြောင်း၊ ယနေ့အချိန်တွင် ဒလတစ်မြို့လုံးထွက် အမှိုက်တန်ချိန် နေ့စဉ် ၂၈ တန်ခန့်၊ သုံးတန်ကား ခြောက်စီးခန့် စွန့်ပစ်နေရပါကြောင်း၊ တွင်းတူးမြှုပ်နှံစနစ်ဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊  ယခင်က ကျန်စစ်သားရပ်ကွက် အစွန်တွင်ရှိသော်လည်း ယခုအခါ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် လူနေထူထပ်လာရုံမက ဒလ-တွံတေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိနေ သောကြောင့် ခရီးသွားပြည်သူများနှင့် ကျန်စစ်သားရပ်ကွက်သာမက ဒလနေပြည်သူများသည် အမှိုက်ဆိုးများမှ နေ့စဉ်အနံဆိုးများ မြို့ဝင်၊ မြို့ထွက် ရှူရှိုက်နေရပြီး ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအတွက် ဆိုးကျိုးများကြုံတွေ့ရမည့် အန္တရာယ်ပေါ်ပေါက်နေပြီဖြစ်ပါကြောင်း၊

အမှိုက်ပုံပတ်ဝန်းကျင်တွင် အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်းအမှတ်(၆)သည်လည်း တည်ရှိနေ ပါကြောင်း၊ ဒလ၏အနာဂတ်ဖြစ်သော ကျောင်းသားကလေးငယ်များ နေ့စဉ်လေသင့်ရာ အမှိုက်နံ့ကို ရှုရှိုက်နေရပြီး ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များကို မကြာခဏတင်ပြလေ့ရှိသော ပြဿနာ ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများလည်းတည်ရှိနေသည့်အတွက် ကျောင်းနေသံဃာ တော်များကလည်း အမှိုက်ပုံကိုရွှေ့ပေးရန် မကြာခဏပြောကြပါကြောင်း၊ ဒလမြို့၏လူဦးရေသည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကထက် သုံးဆခန့် ၁၈၀၀၀၀ ခန့်ရှိလာပြီး လူနေမှုလည်း သိပ်သည်းလာသည့်အတွက် ကြီးထွားလာသောအမှိုက်ပုံကြီးကြောင့် ကျန်းမာရေးဆိုးကျိုးများနေ့စဉ်ခံစားနေရပြီး မြို့အင်္ဂါရပ်နှင့် မကိုက်ညီတော့သောအမှိုက်ပုံကြီးဖြစ်နေပါကြောင်း၊ တွံ့တေးမြို့နယ်မှ ဒလမြို့သို့အဝင် မြို့ဝင် ဆိုင်းဘုတ်က ကြိုဆိုရမည့်အစား အနံ့တစ်ထောင်းထောင်းထနေသော၊ အမြင်မတင့်တယ်သော အမှိုက်ပုံကြီးက ကြိုဆိုနေသည့်အတွက် သူရဲကောင်းမြို့ဟုခေါ်သော ဒလမြို့၏ဂုဏ်ထူးဆောင် ကျက်သရေကို ယုတ်လျော့စေပါကြောင်း၊

၂၀၀၀ ခုနှစ် သြဂုတ်လက ၎င်းအမှိုက်ပုံကြီးရှိသည့်နေရာတွင် ဒလမြို့သို့လာရောက်သည့် ဒီမိုကရေစီနှင့်လူထုခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့ခရီးစဉ်ကို နှစ်ညနှင့်သုံးရက်တားမြစ်ခံခဲ့ရပြီး အဆိုပါ နေရာသည် ဒလမြို့လူထုက မြို့အတွက် ဒီမိုကရေစီသမိုင်းဝင် နောင်မျိုးဆက်များအတွက် အမှတ်တရပြုလုပ်ပေးသင့်သည့်နေရာဟု သတ်မှတ်ထားကြပါကြောင်း၊ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် (ဒလ)ရန်ကုန် တံတား ပန္နက်တင်ခံမင်္ဂလာအခမ်းအနားကျင်းပရန် နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ၂၄-၁၂-၂၀၁၈ ရက်နေ့က လာရောက်စဉ် အမှိုက်ပုံရွှေ့ဆိုင်းရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး မေတ္တာရပ်ခံစာ ပေးပို့ခဲ့သည့်အတွက် ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေးဌာနနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ တွေ့ဆုံစည်းဝေးပြီး အမြန်ဆုံးပြောင်းရွှေ့ရန် သဘောတူခဲ့ကြပါကြောင်း၊ အမှိုက်ပုံရွှေ့ပြောင်းရန်အတွက် မြေရှာပေးရန် ဆုံးဖြတ်ရမည့် ကိစ္စဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါကြောင်း၊ ထိုသို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည့်အတွက် ထော်အောက်ရွာအနီးတွင် မြေ ၈ ဧကရှိရာ ထိုမြေကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရန်ပုံငွေနှင့် ဝယ်ယူခွင့်ပြုရန် တင်ပြထားပြီးဖြစ်သော်လည်း မရရှိခဲ့ပါကြောင်း၊ ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်က လွှတ်တော်တွင် ပြောင်းရွှေ့ နိုင်ရေးအတွက် မေးခွန်းမေးခဲ့ခြင်း၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လအတွင်းက တိုင်းဒေသကြီး(၁)နှင့် တိုင်းဒေသကြီး(၂) လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များမှ ရန်ပုံငွေချထားရန် မြို့တော်ဝန်သို့ တင်ပြခဲ့ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း ယနေ့တိုင် တိကျသောအဖြေကို မရသည့်အတွက် ဒလ-တွံတေးကားလမ်းမကြီးဘေးရှိ အများပြည်သူကျန်းမာရေးနှင့် မြို့အင်္ဂါရပ်ကို  ထိခိုက်နေသော အမှိုက်ပုံကြီးအား ပြောင်းရွှေ့ရန်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မည်သို့ဆောင်ရွက်ပေးမည်ကို သိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။