(က)-လယ်သမားများအငြင်းပွားမှုကိစ္စတွင်အနိုင်ရရှိ သူလယ်သမားများအေးချမ်းစွာဆောင်ရွက်နိုင်ရေးနှင့် အုပ်စုဖွဲအနိုင်ကျင့်မှုများကိုကာကွယ်နိုင်ရန်ဥပဒေများ၊ နည်းဥပဒေများအသစ်ပြဋ္ဌာန်းရန်နှင့် ပြင်ဆင်ရန်အစီ အစဉ်ရှိ၊ မရှိ နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် မေးခွန်း
နိုင်ငံတော်သည် တောင်သူလယ်သမားများအကျိုးအတွက် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ လယ်ယာမြေဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ရာ အဆိုပါလယ်ယာမြေဥပဒေအရ လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် ခံစားပိုင်ခွင့်များလည်း ရရှိခဲ့သော်လည်း လယ်ယာမြေအငြင်းပွားမှုများ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရာတွင် ရပ်/ကျေး လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့နှင့် မြို့နယ်လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့တို့က ဥပဒေအရ လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ဆုံးဖြတ်ပေးခဲ့ကြပါကြောင်း၊ ရှုံးနိမ့်သူများသည် ဥပဒေအရ မြို့နယ်၊ ခရိုင်၊ တိုင်းတို့ကိုသာ အယူခံဝင်ရောက်ရန်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ရှုံးနိမ့်သူများသည် လူအုပ်ဖွဲ့၍ အနိုင်ယူပြီး အဓမ္မဝင်ရောက် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးကြသဖြင့် အနိုင်ရသူလယ်သမားများက လုပ်ပိုင်ခွင့်ရ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်းအား အပြန်အလှန် တရားရုံးများတွင် တရားစွဲဆိုခြင်းကြောင့် ရုံးချိန်းများတွင် တစ်နှစ်နီးပါး စိတ်ဆင်းရဲကိုယ်ဆင်းရဲဖြင့် ကြုံတွေ့ခံစားနေရပါကြောင်း၊ ရပ်/ကျေးလယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့နှင့် မြို့နယ်လယ်ယာမြေ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ ဥပဒေအရ တားမြစ်ထုတ်ပြန်ခြင်းများ ၃ ကြိမ်မှ ၄ ကြိမ်အထိ လိုက်နာခြင်းမရှိဘဲ တရားရှုံးခ အဓမ္မဝင်ရောက် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးခြင်းသည် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် နယ်မြေအေးချမ်းသာယာရေးကိုပါ ထိခိုက်စေပါကြောင်း၊ ဥပဒေကို လိုက်နာနေသော လယ်သမားများသည် တရားရုံးတွင်ရင်ဆိုင်ပြီး အနိုင်ရရှိပါလျက်နှင့် နောက်နှစ်မိုးတွင် ရှုံးနိမ့်သူက ထပ်မံ၍ အဓမ္မဝင် ရောက်ထွန်ယက်ခြင်းကြောင့် ပြန်၍ တရားစွဲဆိုရပါကြောင်း၊ လယ်သမားများသည် ဥပဒေမဲ့လုပ်ရပ်အပေါ် လယ်အတွက် တရားရုံးတွင် သံသရာလည်ပြီး ဘဝပျက်ခဲ့မှုများလည်း ရှိခဲ့ပါကြောင်း၊ တရားဥပဒေစိုးမိုး မှုနည်းပြီး နစ်နာမှုများ၊ ကုန်ကျမှုများဖြင့် ဒုက္ခရောက်နေခြင်းအား ဥပဒေအကာအကွယ်ပေးရန် လိုအပ်ပါကြောင်း လယ်ယာမြေဥပဒေနှင့် ကျေးရွာဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ရန် လိုအပ်ပါကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ပါ၍ လယ်သမားများအကျိုးအတွက် (၁) လယ်သမားများ အငြင်းပွားမှုတွင် ရပ်/ကျေး၊ မြို့နယ်လယ်ယာ မြေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ အနိုင်ရဒီဂရီရရှိထားသော လယ်ယာမြေတွင် ရှုံးသူလယ်သမားများက အဓမ္မဝင်ရောက်ထွန်ယက်ခြင်းအား မည်သို့တရားစွဲနိုင်ပါမည်နည်း။ (၂) ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေပုဒ်မ ၄၄၇ ဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်းသည် အချိန်တစ်နှစ်ကြာမြင့်ခြင်းကြောင့် နစ်နာမှုများအား မည်သို့ဆက်လက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း။ (၃) ရပ်/ကျေး လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲမှု ဥက္ကဋ္ဌ(အုပ်ချုပ်ရေးမှူး)၏ တားမြစ်ချက်ကို လိုက်နားခြင်းမရှိလျှင် ထိရောက်ဟန့်တားသော မည်သည့် ဥပဒေအရ အရေးယူနိုင်မည်နည်း။ (၄) အနိုင်ဒီဂရီရရှိသူလယ်သမား ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးနိုင်ရန်အတွက် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုချိန်တွင် လုံခြုံရေး အကူအညီတောင်းခံလျှင် ခွင့်ပြုချက်ဆောင်ရွက်ရန် အစီအစဉ်ရှိ/မရှိ၊ (၅) လယ်သမားအငြင်းပွားမှုကိစ္စများတွင် အနိုင်ရရှိသူ လယ်သမားများ အေးချမ်းစွာဆောင်ရွက်နိုင်ရေးနှင့် လူအုပ်စုဖွဲ့ အနိုင်ကျင့်မှုများ ကာကွယ်နိုင်စေရန် ဥပဒေများ၊ နည်းဥပဒေများ အသစ်ပြဋ္ဌာန်းရန်နှင့် ပြင်ဆင်ရန်အစီအစဉ်ရှိ/မရှိ သိရှိလိုကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။