တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အတွင်း မြေလွတ်၊ မြေလပ်ဧက ၅၈၀၀၀ ကျော်ကို လူပုဂ္ဂိုလ်များ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ကုမ္ပဏီများအား စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ရန် အသုံးပြုခွင့်ပေးခဲ့ပြီး စိုက်ပျိုးသီးနှံများအဖြစ် သီဟိုရ်၊ ရာဘာ၊ ဆီအုန်းစသည့် နှစ်ရှည်ပင်များစိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး မြေဧက ၂၅၀၀၀၀ ကျော်ကို အသုံးပြုခဲ့ပါကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးမလုပ်ကိုင်သေးသည့် မြေလွတ်၊ မြေရိုင်းဧက ၃၃၀၀၀၀ ကျော် ကျန်ရှိနေ ပါကြောင်း၊ အသုံးပြုခွင့်ရထားသည့်မြေများမှ ၁၈၃၈၉၈.၁၄ ဧကကို ဗဟိုအဖွဲ့မှ လည်းကောင်း၊ ၄၄၇၀၀၀ ကျော်ကို ဒေသအာဏာပိုင်အဖွဲ့မှလည်းကောင်း၊ ၅၀၀၀ ဧကကို ဝန်ကြီးဌာနမှ လည်းကောင်း၊ ၆၅၉၁ ဧကကို မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်မှလည်းကောင်း အသီးသီး ခွင့်ပြုမိန့်ချပေးခဲ့ပါကြောင်း၊

မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့်ပတ်သက်၍ နောက်ဆုံးအတည်ပြုထားတဲ့ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးနည်းဥပဒေပုဒ်မ ၃၉ ပုဒ်မခွဲ(က)၊ (ခ)၊ (ဂ)၊ (ဃ) တို့အရ မြေလွတ်၊ မြေရိုင်းများတွင် မြေခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ကာလကို စတင်ခွင့်ပြုသည့်နေ့မှစ၍ သီးနှံ အမျိုးအစားအလိုက်၊ လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် ကင်းလွတ်ခွင့်ကာလ ကုန်ဆုံးမယ့်အချိန်ကို အတိအကျပြဋ္ဌာန်းပါရှိပြီးဖြစ်ပါကြောင်း၊ နည်းဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၊ ပုဒ်မခွဲ(က)၊ (ခ)၊ (ဂ)၊ (ဃ)၊ (င) ပြဋ္ဌာန်းချက်များမှာလည်း မြေလွတ်၊ မြေရိုင်းလုပ်ကိုင်ခွင့်ရရှိသူမှ အသုံးပြုခွင့်ရရှိထားသော မြေများအတွက်  မြေခွန်ကို မြေခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ကာလကုန်ဆုံးသည့်နေ့ရက်မှစ၍ သီးနှံ အမျိုးအစား အလိုက်၊ လုပ်ငန်း အမျိုးအစားအလိုက် တစ်နှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် သတ်မှတ်နှုန်း ထားအတိုင်း မြေခွန်ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဦးစီးဌာနမှလည်း စည်းကြပ်ကောက်ခံရမည် ဟု အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းပါရှိပါကြောင်း၊ အသုံးပြုခွင့်ပေးထားသည့် မြေလွတ်၊ မြေရိုင်းများသည် ကင်းလွတ်ခွင့် ကာလကုန်ဆုံးနေပြီဖြစ်သော်လည်း အခွန်စည်းကြပ်ကောက်ခံထားခြင်း မရှိသေး ပါကြောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင်‌့ မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေပုဒ်မ ၁၆ ပုဒ်မခွဲ(ဃ)အရ မိမိလုပ်ကိုင်ခွင့်ရရှိတဲ့ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများအတွက် မြေခွန်ကို အပြေအကျေပေးဆောင်ရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပြီး နည်းဥပဒေပုဒ်မ ၃၆ ပုဒ်မခွဲ(ဂ)တွင် နိုင်ငံတော်အတွက် အခွန်ဘဏ္ဍာငွေများကို မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ အသုံးပြုခြင်းမှ ရရှိသော မြေခွန်အဖြစ် တတ်နိုင်သမျှဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရေး ပြဋ္ဌာန်းထားရှိသော်လည်း ယနေ့ အချိန်ထိ အခွန်စည်းကြပ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးတဲ့အတွက် နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေများစွာ နစ်နာရသည် ကို တွေ့ရှိရပါသောကြောင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့သို့ မေးမြန်းရာ ဥပဒေနှင့်အညီ ညွှန်ကြားချက်များ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ချမှတ်ပေးနိုင်ရေး ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြထားသည်ဟု သိရပါကြောင်း၊

၁၉၉၁ ခုနှစ်က ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့်မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးဗဟိုအဖွဲ့ ရှိခဲ့ပြီး ထုတ်ပြန်ထားသည့် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးအတွက် မြေယာလုပ်ကိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုခွင့်ပေးရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ရပ်ရှိခဲ့ပါကြောင်း၊ နောက်ဆုံးအတည်ပြုထားသည့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများ စီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေမှာလည်း မြေခွန်နှင့် ပတ်သက၍ အတိအကျပြဋ္ဌာန်းထားသော်လည်း     တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အသုံးပြုခွင့်ပေးထား သည့် မြေလွတ်၊ မြေလပ် နှင့် မြေရိုင်းများအား မည်သည့်အချိန်တွင် မြေခွန်ကောက်ခံမည်နှင့် ကောက်ခံမည့်အစီအစဉ်များ မည်သို့ဆောင်ရွက်ထားရှိသည်ကို သိရှိလိုပါကြောင်း မေးမြန်း ပါသည်။