(က)-ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်သည့် တရားသူကြီးများရေရှည် တည်တံ့ ခိုင်မြဲစွာ ရပ်တည်နိုင်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း သည့်မေးခွန်း
ဤမေးခွန်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ စိတ်ရင်းစေတနာ ကောင်းဖြင့် ပြည်သူကို ဗဟိုပြုသော ပြည်သူ့ကို မှန်ကန်သော ဥပဒေများနှင့် လာဘ်ပေး လာဘ်ယူကင်းရှင်းစွာဖြင့် ပြည်သူကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လိုခြင်း၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် နေရာတွင် ဖြောင့်မတ် မှန်ကန်သော တရားသူကြီးများ ရေရှည်ခိုင်မာစွာ တိုင်းပြည်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လိုစေသော ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်ပါကြောင်း။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အရာတော်မြို့နယ် ဒုတိယတရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးနှင့် ဒီပဲယင်းမြို့နယ် ဒုတိယတရားသူကြီး ဒေါ်စန္ဒာဝင်း တို့သည် အောက်ဖော်ပြပါ အချက်များနှင့် ယာယီတာဝန်မှ နေရပ်ဆိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရပါကြောင်း၊ ထိုကဲ့သို့ ရပ်ဆိုင်းခံရသည့်အတွက် ၎င်းတို့ ၂ ဦးမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ရုံးကို အကြိမ်ကြိမ် စာပို့ခြင်း၊ အကူအညီတောင်းခံခြင်း၊ ဖုန်းများဆက်သွယ်ပြီး မေတ္တာရပ်ခံခြင်းများနှင့်ပတ်သက်၍ ၂ နှစ်တာ ကာလအတွင်း စဉ်းစားချင့်ချိန်ပြီး ဒီမေးခွန်းကို မေးမြန်းရခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးမှ တရားသူကြီးချုပ် ဦးစန်းကိုသည် အရာတော်မြို့နယ် တရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးအား လည်းကောင်း၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်မှ ဒုတိယတရားသူကြီး ဒေါ်စန္ဒာဝင်းအား လည်းကောင်း အောက်ပါပြစ်ချက်များဖြင့် စွဲချက်တင်ပြီး တာဝန်မှရပ်ဆိုင်းခဲ့ပါသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိမိအနေဖြင့် အောက်ပါမေးခွန်းများ ကို မေးမြန်းလိုပါကြောင်း-
အရာတော်မြို့နယ် တရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးသည် (၁) အမှုစစ်သည့်အခါ ခေါင်းပေါင်း မပေါင်းဘဲ အမှုစစ်ခြင်း၊ (၂) စာရေးကအမှုစစ်နေခြင်း၊ (၃) အမှုသည်များအားလုံးကို အိမ်ခေါ်ပြီး ငွေတောင်းခံ နေခြင်း၊ (၄) NLD ပါတီနှင့် နိုင်ငံရေးလုပ်သည်ဟု ကျော်ဇောသတင်းများဖြင့် စွဲချက်တင်ပြီး ၁၂-၁၁-၂၀၁၂ ရက်နေ့တွင် လက်ရှိ တာဝန်မှ အဆင့်ချထားခြင်းမှာ မှန်ပါသလား။ အထက်ဖေါ်ပြပါ အချက် ၄ ချက်မှာ ခုံရုံးဖွဲ့စစ်ဆေးသည့်နေရာမှ ရရှိ လာသောရလဒ်များဖြင့် မေးမြန်းခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း။
ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်နှင့် အဆင့်ဆင့်သောတရားသူကြီးများသည် ပါတီနိုင်ငံရေးနှင့် ကင်းရှင်းစေရ မည်ဟုပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ သို့ရာတွင် တရားသူကြီး တစ်ဦးဦးအနေဖြင့် တရားရုံးပြင်ပ၌ သော်လည်းကောင်း၊ တရားရုံး အတွင်း၌ သော်လည်းကောင်း ပါတီဝင်တစ်ဦးဦးနှင့်ဖြစ်စေ၊ ပါတီဝင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဦးနှင့်ဖြစ်စေ စကားပြောဆိုခြင်း မပြုရဟု ပြဋ္ဌာန်းခြင်းများ ရှိပါသလား။ ရှိပါက ယင်းဥပဒေပုဒ်မကို သိရှိလိုပြီးပြစ်ဒဏ် မည်မျှရှိပါသနည်း။
တရားသူကြီးတစ်ဦး၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု အဆောင်အယောင်နှင့်ပတ်သက်၍ တရားခွင် အမှုစစ်ဆေးသည့် နေရာတွင် တာဝန်ရှိ တရားသူကြီးသည် ခေါင်းပေါင်းခြင်း/မပေါင်းမိခြင်း၊ ကျန်းမာရေးအရ ခေတ္တချွတ်ထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မည်ကဲ့သို့သော အရေးယူသည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်များ ရှိပါသနည်း။ ရှိပါက မည်သည့်ပုဒ်မဖြင့် အရေးယူပါသနည်း။ ပြစ်ဒဏ်မည်မျှရှိပါသနည်း။
ဤအချက် ၄ ချက်နှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်း တရားသူကြီးချုပ် ဦးစန်းကိုသည် အရာတော် ဒုတိယတရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးအား ရာထူးမှ ယာယီ ရပ်ဆိုင်းလိုက်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဦးမင်းသော်ထွေးမှ အထက်ပါ စွဲချက်များအပေါ် တရားသူကြီးများက တာဝန်ရပ်ဆိုင်း ခြင်းအပေါ် မည်သည့်အတွက်၊ မည်သည့်ပြစ်မှုများနှင့် ရပ်ဆိုင်းပါသနည်း။ အကယ်၍ ဤအမှုသည် ပြန်လည်ပေးအပ်ဖို့ရှိပါက မည်သည့်အချိန်တွင် အရာတော် ဒုတိယတရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးကို တာဝန်အမြန်ဆုံးပေးအပ်မည်နည်း။ အကယ်၍ တာဝန်ပေးအပ်ရန်မရှိပါကလည်း ၎င်းစစ်ဆေးထား သောစစ်ဆေးချက်များမှ မည်သည့်အချက်များကြောင့် ဖြစ်ပါသနည်း။
ထို့အတူ ဒီပဲယင်းဆန္ဒနယ်မှ ဒုတိယမြို့နယ် တရားသူကြီးဒေါ်စန္ဒာဝင်းအား လွန်ခဲ့သော ၂ နှစ်ခန့်က ၎င်း လက်အောက်ရှိ စာရေးမကြီး ဒေါ်စိန်မှ အမှုသည်တစ်ဦးထံမှငွေ ၁၀၀၀၀ ကောက်ခံခြင်းဖြင့် ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲမှု ညံ့ဖျင်းသော အမှုဖြင့် တရားသူကြီးချုပ်တာဝန်မှ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပါသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဒေါ်စန္ဒာဝင်းမှာ မိမိအားမတွေ့ဘူးသော်လည်း ဖုန်းဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် အကူအညီတောင်းခံပါကြောင်း၊ ဒေါ်စန္ဒာဝင်းအနေဖြင့် သူ၏လုပ်သက်များဖြစ်သော ကျောင်းဆရာမ လုပ်သက် ၈ နှစ်၊ တရားသူကြီး လုပ်သက် ၅ နှစ် စုစုပေါင်း ၁၃ နှစ်အပေါ် အမျိုးသမီး တစ်ဦးအနေဖြင့် စွမ်းစွမ်းတမံလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အခွင့်အရေးများ ဆုံးရှုံးခဲ့မှုအပေါ် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးထံလည်းကောင်း၊ တရားသူကြီးချုပ်ထံ လည်းကောင်း၊ တိုင်းတရားသူကြီးထံ လည်းကောင်း အကြိမ်ကြိမ်အသနားခံစာတင်ပြခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်ထိ ထူးခြားပြောင်းလဲမှုမရှိပဲ ဘဝတစ်ခုလုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရ ပါကြောင်း၊ ယင်းဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ချေဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် လာဘ်စားခြင်း၊ အထက်အရာရှိ အုပ်ချုပ်မှုညံ့ဖျင်းခြင်းများကြောင့် အလုပ်ဖြုတ်ပစ်သည့် အမှုမှာဖြစ်သင့်ပါသလား။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဘလက်ကာယအမှုတစ်ခုကို ကျူးလွန်သော အမျိုးသားတစ်ဦးကို ကျူးလွန်ကြောင်း သက်သေအထောက် အထား ခိုင်လုံစွာဖြင့် တရားသူကြီးတစ်ဦးမှ သေဒဏ်ပေးပါက ၎င်းကိုမွေးမြူ အုပ်ချုပ်ထားသော မိဘနှစ်ပါးသည်လည်း သေဒဏ်ထဲတွင် တစ်ခါတည်း အပါအဝင် ပြစ်မှုပြစ်ဒဏ်ခံရရန် မရှိနိုင်ပါကြောင်း။
ထို့ကြောင့် ဤအမှုများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူကို ခန့်ခန့်ညားညား သစ္စာရှိ အလုပ် အကျွေးပြုနိုင်ရန် အတွက် ကောင်းမွန်သော တရားသူကြီးများအား ပြန်လည်ခန့်အပ်ရန် စိစစ်ပြီးတာဝန်ပေးနိုင်မည် ဆိုပါက မိမိအနေဖြင့် အကျိုးရှိမည် ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်း။
ထို့ပြင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ နန္ဒဝန်နယ်မြေ အမှတ် (၂) (၁၀) လမ်းတွင် နေထိုင်သော ဒေါ်သန်းသန်းအေး သည် (၂၆/၂၀၁၂) တရားမမှုကြီးကိုရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်မှာ ၁၀ နှစ်ကျော်ကြာပီး အနိုင်ရရှိခဲ့ပါကြောင်း၊ သို့သော်လည်း ယနေ့အချိန်အထိ တရားသူကြီးချုပ်မှ မြေခွဲဝေပေးခြင်း မရှိမှုအပေါ် အကြိမ်ကြိမ်မေတ္တာရပ်ခံ တောင်းပန်လာသည့် အတွက် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတစ်ခုထဲ ဖြစ်ပေါ်သော အမှုများအပေါ်မှာ ပူးတွဲပြီး ဤမေးခွန်းများကို မေးမြန်း ရခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း။
မိမိတို့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့် ပကတိမြေပြင်အခြေအနေကို သုံးသပ်ပြီး တရားမျှတမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးတို့ကို များစွာလိုလားပါကြောင်း၊ အဆိုပါအမျိုးသမီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံသားကောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည့်အပြင် သူ၏ နစ်နာမှုများမှာ တိုင်းပြည်တစ်ပြည် လုံးအတွက်ပါ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်ပါကြောင်း၊ ထို့ပြင် အရာတော် ဒုတိယတရားသူကြီး ဦးမင်သော်ထွေးမှာလည်း ၎င်း၏နစ်နာမှုများကို အကြိမ်ကြိမ် တင်ပြတောင်းခံလာမှု အပေါ် မိမိအနေဖြင့် အထက်ဖေါ်ပြပါ မေးခွန်အားမေးမြန်းရခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထို့အတွက်ကြောင့် ပြည်သူများအတွက် တရားဥပဒေမဏ္ဍိုင်ကောင်းမွန်စွာ ရပ်တည်နိုင်ရန် အတွက် လေးစားစွာ မေးမြန်း လိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။