(က)-HIV ရောဂါအပါအဝင် အခြားကူးစက်ရောဂါများ ကူးစက်မှုခံရသည့် ဝန်ထမ်းများ နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် မေးခွန်း
HIV, AIDS ရောဂါနှင့် ပတ်သက် ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံအတွင်းမှာဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အခြေအနေလေးကို မေးခွန်းမမေးမီမှာ အကျဉ်းချုပ်လေး ကျွန်တော်တင်ပြပါ့မယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ် Estimate and Projection UNAIDS နှင့် WHO ကတင်ပြတဲ့ ၂၀၀၉ ခုနှစ်စာရင်းဇယားများအရ ကျွန်တော်တို့ အာရှပစိဖိတ်ဒေသတွင်းနိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံမှာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက HIV , AIDS ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းနံပါတ် ၆ နေရာမှာရှိပြီးတော့ ရာခိုင်နှုန်း ၄.၉ လောက်ရှိပါတယ်။ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ၂၀၀၉ ခုနှစ် စာရင်းဇယားမျာကိုလေ့လာသုံးသပ်ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် HIV ရောဂါဖြစ်ပွားတဲ့ People with Living HIV ပေါ့။ အဲ့ဒီဟာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ လူနာပေါင်း ၂၄၀၀၀၀ ရှိပါတယ်။ ဒီ ၂၄၀၀၀၀ မှာ AIDS and Related Diseases နဲ့သေဆုံးတဲ့ လူနာဦးရေဟာ ၁၈၀၀၀ ရှိပါတယ်။ တစ်ခါ ကျွန်တော်တို့ HIV, AIDS နဲ့နှစ်စဉ်ဖြစ်ပွားမှုအသစ်ပေါ့။ ရောဂါအသစ်ပြန်လှန်ပြီးတော့ဖြစ်နေတဲ့ ကူးစက်မှုခံနေရတဲ့လူနာ ဦးရေဟာ နှစ်စဉ် ၁၇၀၀၀ နှင့် ၂၀၀၀၀ ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီခုနက ကျွန်တော်တင်ပြခဲ့တဲ့ လက်ရှိ HIV ရောဂါခံစားနေရတဲ့ လူနာဦးရေလက်ရှိ ၂၄၀၀၀၀ ရှိတဲ့ အနက်မှာ ART လို့ခေါ်တဲ့ ခုခံအားကျတဲ့ရောဂါကိုကုသတဲ့ ART ဆေးတိုက်ကျွေးရမယ့်လူနာ ၁၂၀၀၀၀ လောက်ရှိပါတယ်။ ဒီ ၁၂၀၀၀၀ အနက်မှာ ART လက်ခံရရှိပြီးတော့ ဆေးကျွေးကုသပေးနေရတဲ့လူနာဦးရေဟာ ၂၁၁၃၈ ယောက်ရှိပါတယ်။ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ART ဆေးလက်ခံရရှိပြီးတဲ့ဆေးကျွေး လူနာဟာ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲရှိပါတယ်။ အဲ့တော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအတွင်းမှာ HIV, AIDS ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရောဂါခံစားနေရတဲ့လူနာတွေအပေါ် ဘယ်လို နည်းလမ်းတွေနဲ့ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်မလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့အတွက် ဒါဟာ Challenge စိန်ခေါ်မှု တစ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ HIV, AIDS ရောဂါကူးစက်မှုကိုပြန်လည်ပြီးတော့ ကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာကူးစက်မှုတွေ၊ သွေးနှင့် သွေးရည်ကြည်ကနေပြီးတော့ ကူးစက်မှုတွေ၊ မိခင်ကနေ သန္ဓေသားကိုကူးစက်တာတွေ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဘယ်လိုပဲကူးစက်ကူးစက် ဒီကူးစက်ခံရတဲ့ HIV လူနာတွေအပေါ်မှာ ကျွန်တော်တို့ ပစ်ပယ်ထားလို့မရပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်း လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီလူနာတွေအပေါ်ကို ကျွန်တော်တို့က စာနာထောက်ထားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ ဒီလူနာတွေကို ပစ်ပယ်ထားလိုက်တာနဲ့ ဒီရောဂါဟာ ပိုမိုပြီးတော့ ကြီးထွားကျယ်ပြန့်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံံ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီရောဂါခံစားရတယ်ဆိုရင် ဒီရောဂါနှင့်ပတ်သက်ပြီးတော့ အလုပ်ကထွက်ရတဲ့အခါမှာ သူကို့မှီခိုစားသောက်နေရတဲ့မိဘဆွေမျိုး၊ ဇနီးသားမယား၊ သားသမီး အစရှိသဖြင့် ဒီမှီခိုနေရတဲ့လူတွေရဲ့စားဝတ်နေရေး၊ ဘဝရပ်တည်မှုအခြေအနေဟာ တော်တော်ကြီးကို ယိမ်းယိုင်ပြိုကွဲသွားပါတယ်။ အဲ့တော့ ဒီလူနာပိုင်း ယောက်ျားပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မိန်းမပဲဖြစ်ဖြစ် ဝန်ထမ်းပိုင်း အနေနဲ့ ဒီရောဂါဖြစ်လာလို့ရှိရင်လည်း စားဝတ်နေရေး၊ ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် ရုန်းကန်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုတဲ့အခါမှာ ငွေကုန်ကြေးကျမများတဲ့ အကာအကွယ် မဲ့လုပ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီရောဂါကူးစက်မှုနှုန်းက ပိုမိုပြီးတော့ ကြီးထွားလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ HIV ရောဂါနှင့်ပတ်သက်ပြီးတော့ ဒီလူနာတွေဟာ လူသားတွေလည်းဖြစ်တယ်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းအသိုင်းအဝိုင်းမှာလည်းနေတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီလူနာတွေကိုလူမျိုးအနေနဲ့ ရေဘေး၊ လေဘေး၊ ငလျင်ဘေးအစရှိသဖြင့် ဒီစာနာထောက်ထားမှုတွေလုပ်နေသလိုပဲ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ စာနာထောက်ထားမှုအပြည့်အဝနဲ့ ဆေးကုသမှုပြည့်ပြည့်ဝဝရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ပေးမယ်ဆိုရင် လူ့ဘဝသက်တမ်းကြာကြာနေရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ စာနာထောက်ထားစိတ်နဲ့ကြည့်ရှု ရမယ်ဆိုတဲ့အဖြေတစ်ခုဟာ ဒါထွက်လာတာ။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအနေနဲ့ အရင်တုန်းကကမ္ဘာကြီးရဲ့ အပြင်ဘက်မှာရောက်နေပြီးတော့ ၂၀၁၁ ကျတော့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့အတွင်းပိုင်းကို ရောက်လာတယ်။ ရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ International Community ခေါ်တဲ့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းနယ်ပယ် မှာ HIV, AIDS ရောဂါနှင့်ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘယ်လိုပြုမူဆောင်ရွက်နေသလဲ Treatment တွေ၊ ဆေးကုသမှုတွေဘယ်လိုရရှိအောင်ဆောင်ရွက်နေသလဲ။ ဘဝရပ်တည်မှုတွေရရှိအောင် Social Welfare တွေ ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ပေးနေသလဲ။ ဒီ HIV,AIDS ရောဂါနှင့် အခြားကူးစက်ရောဂါ တွေနှင့်ပတ်သက်ပြီးတော့ ဒီပြည်သူလူထုကိုအကာအကွယ်ရအောင်အတွက် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေ ဘယ်လို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဆောင်ရွက်နေသလဲဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ မျက်ခြေမပြတ်ကြည့်ရှုသွား ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော်တို့ ဒီမိုကရေစီအရေး၊ လူအခွင့်အရေးဆိုတဲ့ဟစ်တိုင်ကြီးမှာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာဖြစ်နေတဲ့ HIV,AIDS ရောဂါရဲ့ကိန်းဂဏန်းတွေ၊ နိုင်ငံ တကာစံသတ်မှတ်တဲ့ Standard Indicatorတွေ၊ Index တွေကို ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ဘယ်လို ဆောင်ရွက်နေတယ်ဆိုတာကို ပွင့်လင်းမြင်သာထင်ရှားစွာ Transparent ဖြစ်မှသာလျှင် ကျွန်တော်တို့ National Image တက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့တော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအတွင်းမှာလည်း ဒီလူ့အခွင့် အရေးတွေအတွက် လက်ရှိလည်းလုပ်နေတာပဲ လုပ်နေပေမယ့်လို့ ပေါ်လွင်ထင်ရှားမှုမရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့် International Image မှာမကောင်းပါဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ International Image ကောင်းဖို့အတွက်ကို မီဒီယာတွေကနေကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ထုတ်ဖော်ဖို့လိုပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ ဒီလွှတ်တော်ကလည်း HIV,AIDS နှင့်ပတ်သက်ပြီးတော့ အဖြေ Solution တစ်ခု ထွက်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် International Community မှာ တော်တော်လေး သာသွားပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ မေးချင်တဲ့မေးခွန်းက ဒီလူနာတွေအပေါ်မှာ လုပ်ငန်းတာဝန် ထမ်းဆောင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံံ့ဝန်ထမ်းတွေ၊ နိုင်ငံံ့ဝန်ထမ်းဆိုတာမှာ အစိုးရဌာနဆိုင်ရာတွေမှာ တာဝန် ထမ်းဆောင်တဲ့ဝန်ထမ်းတွေပါသလို စက်ရုံအလုပ်ရုံတွေမှာ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာပါဝင်နေကြတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေပါပါတယ်။ ထို့အတူ ဝန်ထမ်းဆိုတဲ့ အလွှာပေါင်းစုံမှာလည်း အများကြီးပါပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ HIV ရောဂါအပါအဝင် အခြားကူးစက်ရောဂါများဖြစ်တဲ့ အသည်းရောင်အသားဝါ ရောဂါဘီ/စီ အစရှိတဲ့ရောဂါတွေနှင့်ပတ်သက်ပြီးတော့ ဒီဝန်ထမ်းလူနာတွေအပေါ်မှာ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လိုဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေပြဋ္ဌာန်းပြီးတော့ အသေးစိတ်ချမှတ်ထားတဲ့မူဝါဒသဘောထားလေးကို ကျွန်တော်တို့ ဖြေရှင်းပြန်ကြားပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ မေးခွန်းတွေမေးတဲ့ကိစ္စမှာလည်း အားလုံးလည်း ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ကြီးများသိတဲ့အတိုင်းပဲ မေးခွန်းတွေမှာ အဖြေ သိလျက်နဲ့မေးတာတွေရှိပါတယ်။ အဖြေမသိလို့မေးတာတွေလည်းရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ အဖြေသိရဲ့သားနဲ့ ကျွန်တော်မေးတာပါ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျွန်တော်က နှစ်ပေါင်းများစွာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်လောက် နိုင်ငံ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့အပြင် ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာလုပ်နေတဲ့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ လုပ်ငန်းကိစ္စအဝဝကို ကျန်းမာရေး နှင့်ပတ်သက်တာကိုဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သူများထက်စာရင် ကျွန်တော်သိပါတယ်။ သိရက်သားနဲ့ ကျွန်တော် မေးတာပါ။ ဘာဖြစ်လို့မေးရတာလဲဆိုတဲ့အခါကျတော့ ကျွန်တော်တစ်ယောက်တည်းသိလို့မရပါဘူး။ ဒီမှာရှိတဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ၊ နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ပြည်သူပြည်သားတွေ၊ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းတွေ၊ ကျွန်တော်တို့ အာဆီယံဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေ၊ ထို့အတူပဲ ကျွန်တော်တို့နှင့်ဆက်စပ် နေတဲ့ ပါလီမန်တွေ၊ ထို့အတူပဲ ပါလီမန်အစည်းအဝေးတွေမှာ သွားရောက်တက်ရောက်ကြတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဒီကိစ္စ၊ ဒီမေးခွန်းဟာ HIV,AIDS Issue ဟာ ခဏခဏမေးမြန်းခြင်းခံရတဲ့ Issue ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဒီမေးခွန်းကိုမေးမြန်းခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ HIV အပါအဝင် အခြားကူးစက်တတ်တဲ့ရောဂါများအပေါ်မှာ လုပ်ငန်း ခွင်ဆိုင်ရာဥပဒေများ၊ နည်းဥပဒေများ ဘယ်လိုချမှတ်ပြီးတော့ စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေတယ်ဆိုတာကို ဖြေရှင်းပြန်ကြားပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီးကို တင်ပြ ချင်တာတစ်ခုကတော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးကဏ္ဍမှာ HIV,AIDS ရောဂါဟာ အရေးကြီးတဲ့ Issue တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာမှာလည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးအရေးစိုက် နေကြတဲ့ Issue တစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီ Issue အပေါ်မှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌကြီးကလည်း မေးခွန်းများ ပြန်လည်ဖြေကြားပြီးလို့ရှိရင်လည်း သဘောထားမှတ်ချက်လေး Opinion and Recommendation လေးပေးပါလို့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ မေတ္တာရပ်ခံ မေးမြန်းပါသည်။