(ခ)-သမဝါယမအသင်းများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ပြည်သူများ၏ ခံစားခွင်‌့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့်မေးခွန်း

2020-12-22

လေးစားအပ်ပါသော ဥက္ကဋ္ဌကြီး နဲ့တကွ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ကြီးများ၊ ဖိတ်ကြားထားသော ဧည့်သည်တော်များ မင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့ ပြည့်စုံကြပါစေလို့ ဂါရဝပြုနှုတ်ခွန်းဆက်သအပ်ပါတယ်ခင်ဗျား။ ကျွန်တော်ရဲ့မေးခွန်းကိုဖြေကြားမည့် ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးအားလည်း ဂါရဝပြုနှုတ်ခွန်းဆက်ပါတယ်။ ကျွန်တော်၏ မေးခွန်းမှာ သမဝါယမ နှင့် ရန်ကုန်တိုင်း GEC လုပ်ငန်းများနဲ့ပတ်သက်တဲ့ မေးခွန်းဖြစ်တဲ့အတွက် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း မေးမြန်းတင်ပြသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ မြို့နယ်တိုင်း၊ ရပ်ကွက်တိုင်းမှာ သမဝါယမအသင်းများရှိသလို သမဝါယမဦးစီးဌာနများလည်းရှိပါတယ်။ ရပ်ကွက် စားသုံးသူ သမဝါယမအသင်းများကိုအခြေခံ၍ မြို့နယ်သမဝါယမအသင်းများ ဖြစ်ကြရပါတယ်။ ရပ်ကွက်နေပြည်သူများ သက်သာချောင်ချိရေးအတွက် ရပ်ကွက်နေပြည်သူများထဲမှ အစုငွေများ  ထည့်ဝင်ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြင့် ရပ်ကွက်အခြေခံစားသုံးသူ သမဝါယမအသင်းများအဖြစ် ရပ်တည်၍ အသင်းစတင် ဖွဲ့စည်းချိန်ကနေစပြီးတော့ ရပ်ကွက်နေပြည်သူများအား ကုန်ပစ္စည်းများရောင်းချ ပေးခဲ့သော  လုပ်ငန်းများရပ်ဆိုင်းသွားခြင်းနဲ့ ရပ်ကွက်နေအသင်းဝင် ပြည်သူများလည်း ခံစားခွင့် မရရှိကြတော့ပါဘူး။ 
သမဝါယမအသင်းရဲ့ ရောင်းဝယ်မှုလုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သော်လည်း သမအသင်းများ၊ ဆိုင်နေရာများတွင် ပုဂ္ဂလိကအရောင်းဆိုင်များ၊ အလုပ်ရုံများ၊ လူနေအိမ်ခန်းများအဖြစ် ဆက်လက်ပေါ် ပေါက်လာကြပါတယ်။ ဤကဲ့သို့နေရာများ အငှားချထားခြင်းကြောင့် အသင်းဝင်များမှာ ဝင်ငွေများ ဆက်လက်ရရှိနေကြပါတယ်။ အချို့နေရာများ အကွက်အကွင်းကောင်းတဲ့ နေရာများမှာဆိုလျင် လစဉ်သိန်း သန်းချီပြီးရနေကြပါတယ်။ သမဝါယမ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများအရ နှစ်စဉ်ဘဏ္ဍာနှစ် ကုန်ဆုံးပြီးတိုင်း အသင်းသားများကို မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေးများခေါ်ယူကျင်းပ၍ အသင်း ငွေစာရင်းရှင်းတမ်း ဖတ်ကြားတင်သွင်းခြင်း၊ အဆိုပြုခြင်း၊ ထောက်ခံခြင်းများပြုလုပ်ပြီး အသင်းသူ၊ အသင်းသားများ၏ အတည်ပြုခြင်းများ ပြုလုပ်ကြရမည်ဖြစ်ပါတယ်။ အသင်း၏ စာရင်းများတွင် အသင်းသားများသို့ အစုအပေါ်အမြတ်ငွေနဲ့ ကုန်ဝယ်အပေါ် အမြတ်ငွေပေးရန်ရှိပါသော်လည်း မည်သည့်အသင်းသားများမှ ယခုအချိန်မှာ အမြတ်ငွေများ မရရှိကြပါ။ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အသင်းဝင်များ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးပွဲများပြုလုပ်၍ အသင်းဥက္ကဋ္ဌ၊ အမှုဆောင်များ ရွေးချယ်ကြရမည်ဖြစ်သော်လည်း အသင်းဝင်များ မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေးများ ကျင်းပခြင်း မရှိပါသဖြင့် အသင်းဝင်များမှ တာဝန်ပေးအပ်သော ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမှုဆောင်များ ယခုအခြေအနေမှာ ရှိနေကြသူများဖြစ်မည်မဟုတ်ပါဘူး။ မည်ကဲ့သို့ အသင်းငွေစာရင်းရှင်းတမ်းများကို အတည်ပြု လုပ်ဆောင်နေကြသည်ကိုလည်း အသင်းသားများမှ မသိရှိကြတော့ပါဘူး။ အသင်းရဲ့ အမှုဆောင် များက အသင်းအဆောက်အအုံများငှားရမ်း၍ ရရှိသောငွေများကို ထုတ်ယူသုံးစွဲနေကြပါသဖြင့် သမအသင်းများမှ ရရှိသောငွေကြေးများသည် လူတစ်စု၏ အကျိုးစီးပွားဖြစ်နေသည်ဟု ထင်မြင် ယူဆပါတယ်။ သို့ပါ၍ အသင်းဝင်များကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ အသင်းဝင်အသစ်များကို ပြန်လည်ခေါ်ယူ၍ အသင်းများကိုခေတ်နှင့်အညီ သမဝါယမဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများဖြင့် စနစ်တကျ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး ပြည်သူများ၏ ခံစားခွင့်များကိုမဆုံးရှုံးစေရန် လုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။ မေးခွန်း အနေနဲ့ အထက်ဖော်ပြပါ သမအသင်းများ၏ အဆောက်အဦများ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ၊ ဝင်ငွေရရှိနေမှုများ၊ ကိုယ်ကျိုးရှာခြင်းရှိနေမှုများကို ဖော်ထုတ်၍ ပြည်သူများ၏ခံစားခွင့်များကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ပါမည်လားမေးမြန်းလိုပါတယ်။ 
ထပ်မံ၍ ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ ရှိတဲ့ဝန်ထမ်းများ၏ ထည့်ဝင်ငွေ များဖြင့် ဝန်ထမ်းပေါင်းစုံ သမဝါယမအသင်းလီမိတက် GEC များကို မြို့နယ်၊ ခရိုင်၊ တိုင်းဒေသကြီး အသင်းစုများဖွဲ့စည်း၍ ဝန်ထမ်းများ၏ သက်သာချောင်ချိရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါ သော်လည်း မကြာမီနှစ်များအတွင်းမှာပင် လုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ထို GEC အသင်းများ ဖွဲ့စည်းရာမှာဆိုလျှင် ဝန်ထမ်းများကို အစုရှယ်ယာလက်မှတ်များဖြင့် ထုတ်ပေး၍ ၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လက လက်မှတ်တန်ဖိုးကျပ် ၁၀၀၀ ဖြင့်သတ်မှတ်ပြီးတော့ တချို့ဒေသမှာ ၅၀၀ လို့သိရပါတယ်။ ဒီ ၁၀၀၀ ဟာ အဲဒီ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တုန်းက ဝန်ထမ်းရဲ့လစာ ၄၄၀ ကျပ်ရတဲ့ အထက်တန်းစာရေးဝန်ထမ်းမှာ လစာရဲ့နှစ်ဆကျော်ကျော်ရှိနေပါတယ်။ ယခု လက်ရှိ ဒီဝန်ထမ်းဟာ ပင်စင် သွားနေကြပါပြီ။ သူတို့အခွင့်အရေးတွေ ဆုံးရှုံးနေတာ နှစ်ပေါင်းအတော်ကြာ သွားပြီဖြစ်ပါတယ်။ GEC သည် ဝန်ထမ်းများအတွက် အစိုးရဌာနများမှရရှိသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ဝန်ထမ်းသက်သာမှ တစ်ဆင့် အစုရှယ်ယာ ဝန်ထမ်းများထံ ပြန်လည်ဖြန့်ဖြူးပေးခဲ့ပါတယ်။ အခုအခါ GEC မှ ဖြန့်ဖြူးပေးသော ပစ္စည်းများ မရရှိတော့သည်မှာ နှစ်အတော်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။ မေးခွန်းအနေနဲ့ GEC အသင်းစု များတွင် အသင်းဝင်စာရင်းများရှိပါက အသင်းဝင်များထည့်ဝင်ထားသောငွေများ မည်မျှသုံး၍မည်သို့ ဆောင်ရွက်ထားပါသလဲ။ အသင်းအဆောက်အအုံများ၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၊ ငွေကြေးများကို မည်သို့ဆောင်ရွက်ထားပါသလဲ။ မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်များမှ အသင်းကို မည်ကဲ့သို့ စီမံဆောင်ရွက်      နေကြပါသလဲ။ ဝန်ထမ်းပေါင်းစုံ GEC သမဝါယမအသင်း ဆက်လက်ရှိနေပါ‌သေးသလား။ အသင်းကြီးအနေဖြင့် ဆက်လက်တည်ရှိနေသေးပါက ဝန်ထမ်းများသက်သာ ချောင်ချိရေးအတွက် မည်ကဲ့သို့ပံ့ပိုး ကူညီပေးနိုင်ပါမည်နည်း။ သိလိုပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျား။