မြန်မာနိုင်ငံမြို့ရွာအသီးသီးမှာ တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုထားတဲ့ ဆေးဆိုင် တွေမှာရော၊ တရားဝင်ခွင့်မပြုတဲ့ ဆေးဆိုင်ငယ်တွေနဲ့ ကွမ်းယာဆိုင်အချို့မှာပင် ဆေးများရောင်းချ နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ပြည်သူများကလည်း မိမိတို့ရဲ့ရောဂါဝေဒနာနဲ့ သက်ဆိုင်မယ်ထင်တဲ့ ဆေးများကို လွတ်လပ်စွာဝယ်ယူသုံးစွဲနေကြပါတယ်။ ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင်မရှိတဲ့ ရမ်းကုများကလည်း မိမိတို့လိုအပ်ရာထိုးဆေး၊ စားဆေး၊ ဆေးပစ္စည်းကိရိယာများ ဝယ်ယူကာ မသိနားမလည်တဲ့ ပြည်သူ များကို  ဆေးကုပြီး စီးပွားရှာနေကြပါတယ်။ ပိုဆိုးတာက အချို့သော ဆေးရောင်းချသူများဟာ ဆေးကုသမှု ပညာကို ကျွမ်းကျင်နားလည်မှုမရှိဘဲ ဆေးတစ်မျိုးနဲ့တစ်မျိုး စပ်ဟပ်ပြီး ရောင်းချခြင်း၊ ရောင်းချရင်း ဆေးကုသပေးနေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အခုလို မိမိလိုရာဆေးကိုပြောပြီး လွတ်လပ်စွာ ဝယ်ယူအသုံးပြုနေခြင်း ဆေးဆိုင်များက ဆေးများရောင်းချပြီး ဆေးကုသပေးနေခြင်း များဟာ မသိနားမလည်ကြသော ပြည်သူများ အထူးသဖြင့် ကျန်းမာရေးအသိပညာနည်းပါးတဲ့ အခြေခံလူတန်းစားတွေအတွက် ကျန်းမာရေးအရ အလွန်အန္တရာယ်များလှပါတယ်။ ကျန်းမာရေး အသိပညာ ဗဟုသုတနည်းပါးတဲ့ ပြည်သူများဟာ ဆေးဆိုင်ကဆေးများ မိမိသဘောအလျှောက် ဝယ်သောက်ကြတဲ့အတွက် အနာတခြား၊ ဆေးတခြားဖြစ်ပြီး အပ်နဲ့ထွင်းရမယ့်နေရာမှာ ပေါက်ဆိန်နဲ့ ပေါက်ရဆိုသလို ကုသမှု မှန်ကန်ပါက လွယ်လွယ်နဲ့ပျောက်နိုင်ပါလျက် ကုသရန်အလွန်ခက်တဲ့အဆင့် ရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ ဥပမာ- ဆီးကြိတ်ကြီးတဲ့ရောဂါကြောင့် ဆီးမသွားနိုင်တဲ့လူနာတစ်‌ယောက် ဆေးဆိုင်ကဆီးဆေးလို့ အများခေါ်နေကြတဲ့ Lasix Tablet ဝယ်သောက်လိုက်တဲ့အတွက် ဆီးအိမ်ကြီးမနေနိုင်၊ မထိုင်နိုင်အောင်တင်းလာပြီး အရေးတကြီးဆေးရုံ ရောက်လာတာတွေ့ရဘူး ပါတယ်။ အမှန်တော့ ဆီးကြိတ်ကြီးပြီး ဆီးလမ်းကြောင်းပိတ်နေတာကိုမသိဘဲ ဆီးများများဖြစ်စေတဲ့ Lasix ဆီးဆေးကို ဆီးရောဂါပျောက်တဲ့ ဆေးလို့ထင်ပြီး ဆေးတလွဲအနာတခြား ဖြစ်သွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ HIV၊ AIDS ကုသဆေး Anti       retroviral drugs တွေကိုလည်း မိဘဆွေမျိုးတွေ မသိအောင် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မပါဘဲ ဆေးဆိုင်က ဝယ်သောက်ရာက ဒုက္ခရောက်သွားတဲ့ လူငယ်တစ်ယောက်ကိုလည်း တွေ့ဖူးပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌကြီး ခင်ဗျား။ ဒီ  HIV၊ AIDS ကုသဆေးတွေဟာ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်သဘောနဲ့ ကိုယ်ဝယ်သောက်နေရင်  ရောဂါပိုးတွေဟာ ဆေးယဉ်ပါးတဲ့ ပြဿနာဖြစ်ပြီး ကုသဖို့အလွန်ခက်တဲ့ HIV ပိုးတွေ မြန်မာပြည်မှာပေါက်ဖွား ပျံ့နှံ့လာဖွယ်ရှိပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ဒါဟာအလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ Prednisolone ကဲ့သို့သော Steriod ဆေးများ၊ ဆီးချိုရောဂါကုဆေးများ၊ နှလုံး ရောဂါကုဆေးများကို တခါတလေ ရမ်းကုများကညွှန်းပြီး ဆေးဆိုင်မှာ လာဝယ်တာတောင်တွေ့ရှိရပါတယ်။ အဲဒီဆေးများဟာ သုံးတတ်ရင်ဆေး၊ မသုံးတတ်ရင် ဘေးအန္တရာယ်များလှပါတယ်။ မိမိလိုရာဆေးကို နေရာတကာမှာ အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရရှိနိုင်တယ် ဆိုပြီး ရောင်းသူ၊ ဝယ်သူကျေနပ်နေကြပေမယ့်လို့ ရမ်းကုတွေများ ပြားလာခြင်း၊ ဆေးဝါးတွေကို စနစ်တကျမသုံးတတ်တဲ့အတွက် ဆေးယဉ်ပါးမှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများခံစားရခြင်းစတဲ့စတဲ့ အန္တရာယ်များတဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာနေပြီဖြစ်ပါတယ်။  အဲဒါကြောင့် အန္တရာယ်ကင်းတဲ့ အိမ်သုံးဆေးဝါးများကိုသာ  လွတ်လပ်စွာဝယ်ယူခွင့်ပြုပြီး အခြားသော အန္တရာယ်ရှိနိုင်ဖွယ်ရှိသည်‌့ ဆေးဝါးများကို ဆေးပညာကျွမ်းကျင်သူများ၏ ဆေးညွှန်းဖြင့်သာ ရောင်းချခွင့်ပြုမည့်အစီအစဉ် ရှိ၊ မရှိ ဥပဒေရှိပြီးဖြစ်လျှင်လည်း  ၎င်းဥပဒေအား တိတိကျကျ လိုက်နာနိုင်အောင် မည်ကဲ့သို့စီစဉ်မည်ကို သိရှိလိုပါကြောင်းနှင့် တဆက်တည်းမေးမြန်း လိုတာကတော့ ဆေးဆိုင်များမှာရောင်းချနေတဲ့ ဆေးဝါး၊ ဆေးတစ်မျိုးကို ကုမ္ပဏီများစွာက တင်သွင်းနေကြပါတယ်။ မူလဆေး Generic Name နဲ့တူပါလျက် ဈေးမတူ ကြပါဘူး။ ဈေးကြီးတဲ့ဆေးက ပိုစိတ်ချရသလား။ ဆေးအာနိသင်ပိုပြီး ပြည့်ဝသလားလို့ ပြည်သူတွေရဲ့ စိတ်မှာ သံသယဖြစ်နေကြပါတယ်။ ဆေးဘူးပေါ်မှာ ရေးထားတဲ့ ဆေးဟာ မှန်ကန်မှု ရှိ၊ မရှိ ပါဝင်တဲ့ ပမာဏအတိုင်းမှန်ကန်မှု ရှိ၊ မရှိကို စစ်ဆေးပေးနိုင်မယ်ဆိုရင် ပြည်သူများဟာ ဆေးများအပေါ် စိတ်ချလက်ချနဲ့ ဈေးသက်သာတဲ့ဆေးကို ဝယ်ယူနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။  ဒါ့ကြောင့် ဆေးဆိုင်များမှာရှိတဲ့ ဆေးဝါးများဟာ အရည်အသွေးပြည့်ဝမှုရှိ၊မရှိ စစ်ဆေးပေးနေတဲ့စနစ်  Quality Control Unit ရှိ၊ မရှိ သိလိုပါ ကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။