ယခုမေးခွန်းနှင့် ပတ်သက်၍    ပတ်သက်လို့ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှု ဒေသပေါ်ပေါက်ကျင့် သုံးလာတဲ့အခါမှာ အကောက်အခွန် လျော့ပေါ့ခံစားခွင့် C.E.P.T(Compound Effective Preferential Traff)တွေဟာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ များအားလုံး ခံစားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သတ်မှတ်တဲ့ကုန်စည်များကိုလည်း သတ်မှတ်စည်းကမ်းနည်းလမ်းများဖြင့် လွတ်လပ်စွာတင်ပို့ရောင်းချခွင့် ရရှိတော့မှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ အခွန်ဘဏ္ဍာများလျော့နည်း ရနိုင်သလို ကုန်ပစ္စည်းများဟာလည်း လွတ်လပ်စွာဝင်ရောက်တဲ့အခါမှာ ပြည်တွင်းမှထုတ်ကုန်များနဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းများမှာလည်း ယှဉ်ပြိုင်လာရတဲ့အခါမှာ ထိခိုက်မှုများရှိလာနိုင်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့       ၁၀ နှစ်ကျော်က Data အရပြည်တွင်းမှာ အကောက်အခွန် ဆိုင်ကုန်ပစ္စည်းအမယ်ပေါင်း ၅၄၇၃ ခု အနက်က ၂၃၅၆ ခုမှာတော့ အကောက်အခွန်လျှော့ပေါ့ ခံစားနိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့တွေ့ရှိရပါတယ်။ ယခုအချိန်အခါမှာတော့ အမှန်တကယ်စတင်ဆောင်ရွက်လာတဲ့ စီးပွားရေး၊ ဈေးကွက်စီးပွာရေးစနစ် အရလည်းကောင်း၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲလာတဲ့ မူဝါဒများအရလည်းကောင်း၊ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မယ့် အခြေအနေများကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် အောက်ဖော်ပြပါမေးခွန်းကို မေးမြန်းသွားမှာဖြစ်ပါ တယ်။

မေးခွန်းအနေနဲ့ကတော့ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် AFTA ခေါ် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှုဒေသ ထူထောင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွင်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်ရေးတွင် ဒေသအတွင်းယှဉ်ပြိုင်မှုအား တိုးတက်စေရန်နှင့် ဒေသအတွင်း၌ အကောက်အခွန် လျှော့ပေါ့ခြင်း၊ အကောက်အခွန်မဟုတ်သည့် အတားအဆီးများ၊ ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်အရေအတွက်များ ကန့်သတ်ခြင်း၊ ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုဒေသကို ထုတ်ဖော်နိုင်ရန်ဟုသိရှိရ ပါသည်။ ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံဟာဆိုလို့ရှိရင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ စတင်ကျင့်သုံးလာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့ပါ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အနေဖြင့် မိမိတို့၏ထုတ်ကုန်များကို ကာကွယ်ရန် အထူးသဖြင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းများ ကာကွယ်ရန်အတွက် မည်သို့ ဆောင်ရွက်ထားသည်ကို သိရှိလိုပါကြောင်းနှင့် မိမိတို့ရရှိနိုင်မယ့် အကျိုးအပြစ်များနှင့်တကွ ခွဲခြား သိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းသည်။