(င)- ကျုံပျော်မြို့နယ်၊ ကော့သလိုင်ရေနက်ကွင်းတွင် အောက်ဘက်သို့ သဘာဝအတိုင်း စီးဆင်းနေသော ရိုးပေါက်များအား နွေပိတ်၊ မိုးဖွင့်စနစ်စီမံပေးရန်၊ အချို့သောချောင်းပေါက်များအား မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် လုပ်အားဖြင့် ြမေသားအလုံပိတ်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုပေးရန်၊ ရေကြီးနစ်မြုပ်မှ
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ စတင်ကျင်းပတဲ့ ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးမှာ ဇွန်လကုန်ပိုင်းနဲ့ ဇူလိုင်လဆန်းပိုင်း မိုးအဆက်မပြတ် ရွာသွန်းမှုကြောင့် အဲဒီနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ကျုံပျော်မြို့နယ် ရေစခန်းတိုက်နယ် မိုးစပါးစိုက်ဧကပေါင်း ၂၉၃၈၀ ရှိတဲ့အနက် လယ်ြမေဧကပေါင်း ၁၀၀၀၀ ကျော်ရေမြုပ်ခဲ့ရတဲ့ အတွက်ကြောင့် လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ရေပိုလွှဲတပ်ဆင်ပေးရန်နှင့် အကယ်၍ ရေပိုလွှဲ တပ်ဆင်ပေးနိုင်ခြင်းမရှိပါက အခြားသင့်တော်သလို ဆောင်ရွက်ပေးပါရန် တင်ပြခဲ့ရာ လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနမှ ြမေသားတမံဖို့ခြင်းလုပ်ငန်းနှင့် ကြုံခရင်ချောင်းအား ရေစီးရေလာကောင်းစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်။
လေးစားအပ်ပါသော ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ယခုနှစ် ဇူလိုင်လနှင့် သြဂုတ်လ များမှာ မိုးကြီးမှုများကြောင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်အတော်များများ ရေကြီး နစ်မြုပ်ခံခဲ့ကြရပါတယ်။ ကျုံပျော်မြို့နယ်တွင်လည်း မိုးစပါးစိုက်ဧကပေါင်း ၁၁၅၃၅၀ ဧက ရှိတဲ့ အနက် ၂၈၃၆၅ ဧက ရေကြီးနစ်မြုပ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ၎င်းအထဲမှာ ဧကထက်ဝက်ခန့်မှာ ရေစခန်း တိုက်နယ်၊ ကော့သလိုင် ရေနက်ကွင်းဒေသများဖြစ်တဲ့ မန်းစက္ကူ၊ ကျုံတနီး၊ အိတ်ကတွတ်၊ ဘောဇုပ်၊ ဓနော်၊ ဆင်ခေါင်း၊ ဓနိတ်၊ ဆင်မြူးကွင်း၊ သစ်ဖြူကွင်း၊ ကွင်းရာကွင်းကျောက်၊ အိုင်ကြီး၊ ကျွဲသလင်းစတဲ့ ကျေးရွာများမှ လယ်ြမေများ အများဆုံးပါဝင်သွားပါတယ်။ ၎င်းဒေသ ၁၃ ခု အုပ်စုမှ လယ်သမား များဟာ လယ်ြမေများသာမက ရွာများပါနစ်မြုပ်ခံခဲ့ရတဲ့အတွက် ကျောင်းများ ပိတ်ထားရခြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား၊ ကြက်၊ ဝက်စတဲ့ တိရစ္ဆာန်များ သေကြေပျက်စီးခြင်းများ လူမှုဒုက္ခအပေါင်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။
လေးစားအပ်ပါသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ အမြင့်ပိုင်းဒေသများဖြစ်တဲ့ ဟင်္သာတ၊ ဇလွန်၊ ဓနုဖြူစတဲ့ ဒေသများမှ ရေများဟာ နတ်မော်ချောင်း၊ ပန်းတရားချောင်း၊ နှဲကြိုးပေါကပ်ချောင်းများမှတစ်ဆင့် ကျုံအိတ်ပေါက်သို့ စီးဝင်ပြီး ၎င်းမှတစ်ဆင့် မြစ်ကဒံဆည်ကြီးထဲ သို့ ပျံ့နှံ့ဝင်ရောက်ကာ အဓိကအားဖြင့် ကျုံတနီးချောင်းမကြီးထဲသို့ စီးဝင်ပါတယ်။ အဲဒီကနေပြီးတော့ ဗောဓိချောင်းနဲ့ ကော့သလိုင်ချောင်းထဲကို တစ်ဖန်ဆက်လက်ပြီးတော့ စီးဝင်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဗောဓိချောင်းရဲ့ ရေစီးရေလာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကျွန်တော်တို့ ဆင်းပြီးကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဗောဓိချောင်းတစ်လျှောက်မှာရှိတဲ့ သဘာဝရိုးပေါင်များနဲ့ ရေတံခါးများကို ပိတ်ထားတာကို တွေ့ရှိရပါ တယ်။ ဥပမာအားဖြင့် တယောဂနက်ရိုးပေါက်ကို မြေသားများနဲ့ အလုံပိတ်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ နောက် ရေးယိုရိုးပေါက်ကိုလည်း ြမေသားများနဲ့ အလုံအခြုံပိတ်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ၎င်းရိုးပေါက်များဟာ ပေ ၁၅၊ ပေ ၂၀ ရှိတဲ့အတွက် ဖွင့်ထားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရေထုတ်လုပ်မှုကို အတော် အတန်အထောက်အကူပြုမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မဿမံရိုးပေါက်ကို ၃ ပေလောက်ရှိတဲ့ ရေတံခါး တပ်ထား တာ တွေ့ရပါတယ်။ နောက် မဲနစုရိုးပေါက်နဲ့ နှဲကောရိုးပေါက်နှစ်ခုကို ပေါင်းပြီးတော့ ပျဉ်းမနော ရေတံခါးတပ်ထားတာ တွေ့ရှိရပေမယ့်လည်း ငါးထောင်ခြင်း၊ အမှိုက်ဆို့ခြင်းကိစ္စနဲ့ ပိတ်ဆို့နေတာ ကိုလည်း တွေ့ရပြန်ပါတယ်။ အဆိုးဆုံးမှာကတော့ ကျွန်တော်တို့ ဗောဓိချောင်းမကြီးကို နှဲကောရွာ အရောက်မှာ ကန့်လန့်ဖြတ်ပြီးတော့ ြမေသားအိတ်များနဲ့ အလုံပိတ်ထားတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ နောက်ဒေါပါးရိုးပေါက်မှာ ရေတံခါးများ တပ်ဆင်ထားပေမယ့် အလွန်သေးငယ်နေတာကို တွေ့ရပါ တယ်။ မင်းဆယ်ရိုးပေါက်မှာ ရေတံခါးတစ်ခုသာ တပ်ဆင်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အဆုံးပိုင်းမှာ ဖြစ်တဲ့ ကျွန်တော်တို့ ဗောဓိရေထိန်းတမံကျရင် ဗောဓိရေထိန်းတမံပတ်ဝန်းကျင်မှာ ချောင်းပေါက်ကြီး ဟာ ပေ ၁၀၀ ခန့်ရှိပေမယ့် ရေထွက်ပေါက်သေးသေး ၃ ပေါက်သာ လုပ်ထားတာ တွေ့ရတဲ့အပြင် နှစ်ခုသာ အလုပ်လုပ်ပြီး တစ်ခုဟာ ပိတ်ဆို့နေတာကို တွေ့ရှိရပြန်ပါတယ်။ ကော့သလိုင် ချောင်းမကြီး တစ်လျှောက်ကို ပြန်ပြီးလေ့လာကြည့်တဲ့အခါမှာ သဗြုချောင်းရိုးပေါက်က ထိပ်ဝမှာ ကျယ်ပေမယ့် နောက်ပိုင်းကျင်းတဲ့နေရာမှာ မြေသားနဲ့အလုံပိတ်ထားတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ နတ်ချောင်းပေါက်ကို မြေသားများနဲ့ အလုံပိတ်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဆင်ချောင်းရွာလည် ရိုးပေါက်ဟာလည်း မြေသားများနဲ့အလုံပိတ်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဆင်ချောင်းရေတံခါး အမှတ်(၁)ကိုလည်း ပိတ်ထားတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ ကော့သလိုင်ချောင်းမကြီးရဲ့ အောက်ဆုံးပိုင်းရေထွက်ရန် လမ်းကြောင်းနှစ်ခု ရှိသော်လည်းပဲ တစ်ဖြောင့်တည်းနီးပါးရှိတဲ့ ဂျုန်းဂျုန်းကျလမ်းကြောင်းဘက်ကို မဆင်းဘဲ တစ်ဆစ်ချိုးစီးဆင်းရတဲ့ ကျုံခရင်ချောင်းအတိုင်း စီးဆင်းနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒေသခံ များရဲ့ အဆိုအရ Sea Level ဟာ အင်းမထက် ဂျုန်းဂျုန်းကျဟာ ပိုပြီးတော့ မြင့်နေတဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ သိရှိပါတယ်။
လေးစားအပ်ပါသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ မြင့်ရာမှာ နိမ့်ရာသို့ စီးဆင်း တတ်တဲ့ရေရဲ့သဘာဝကြောင့် အမြင့်ပိုင်းဒေသဖြစ်တဲ့ ဟင်္သာတ၊ ဇလွန်၊ ဓနုဖြူစတဲ့ ဒေသများမှ ရေများဟာ ကျွန်တော်တို့ ကော့သလိုင်ဒေသမှာ လာပြီးတော့ ဆုံကြပါတယ်။ ၎င်းရေများ အောက်ပါ ဒေသများသို့ စီးဆင်းရန် သဘာဝချောင်းပေါက်များ အမှန်တကယ် ရှိနေပါတယ်။ သို့သော် ၎င်းချောင်းပေါက်များဟာ ြမေသားများဖြင့် အလုံပိတ်ထားခြင်း၊ ရေတံခါးများ တပ်ဆင်ပြီး ပိတ်ထား ခြင်းများကြောင့် ကော့သလိုင်ဒေသတွင် နှစ်စဉ် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရေကြီးနစ်မြုပ်ခံနေရတာ ယခုအကြိမ်ဆိုရင် သုံးကြိမ်ြမောက် ဆိုးဆိုးဝါးဝါးဖြစ်ပေါ်တာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ အဆိုးဆုံးမှာ နှဲကောချောင်းမကြီးအား ကန့်လန့်ဖြတ်ပြီးတော့ ြမေသားတမံဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းချောင်းမကို မြေသားတမံဖြင့် ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဓနုဖြူမြို့နယ်မှာရှိတဲ့ လယ်ဧကအတော်များများ ရေနစ်မြုပ်ခံရကြောင်းလည်း ကြားသိရပါတယ်။ ရေကျနောက်စိုက် စိုက်ပျိုးဖို့အတွက် မယင်းစပါးများ အောင်ရေအတွက်ဆိုရင် ၎င်းသဘာဝချောင်းပေါက်များကို နွေပိတ်၊ မိုးဖွင့်စနစ် ကျင့်သုံးရန် လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော် မေးမြန်းလိုတဲ့မေးခွန်းမှာ (၁) အောက်ဖက်သို့ သဘာဝအတိုင်း စီးဆင်းနေသော ရိုးပေါက်များအား နွေပိတ်၊ မိုးဖွင့်စနစ် စီမံပေးရန် အစီအစဉ် ရှိ၊ မရှိ၊ (၂) ဗောဓိရေထိန်းတံခါးရေထွက်ပေါက်နှင့် အခြားရေတံခါးများအား ရေစီးရေလာကောင်းရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မည့် အစီအစဉ် ရှိ၊ မရှိ၊ (၃) နှဲကောချောင်းမကြီးအား ကန့်လန့်ဖြတ်ပိတ်ထားသော နှဲကောြမေသားတမံကြီးအား ရေစီးရေလာကောင်းမွန်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ပေးမည့် အစီအစဉ် ရှိ၊ မရှိနဲ့ (၄) ကော့သလိုင်ရေနက်ကွင်းအတွင်းသို့ အခြားအထက်ရေများ ဝင်ရောက်မှုကို အထိုက် အလျောက်တားဆီးရန် အချို့သော ချောင်းပေါက်များက မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ပိတ်ဆို့တားဆီးလို ကြတဲ့ဟာကို ခွင့်ပြုနိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိနဲ့ (၅) ရေကြီးနစ်မြုပ်မှုများမှ ကာကွယ်ရန် အခြားစီစဉ်ထားရှိမှုများ ရှိ၊ မရှိစတဲ့မေးခွန်းများကို မေးမြန်းပါသည်။