(စ)-တရားရုံးများသို့ သတင်းမီဒီယာများအား ဝင်ရောက်ခွင့်အား တားမြစ်ကန့်သတ်သည့်ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်များ ရှိ၊ မရှိသိလိုသည်နှင့် စပ်လျဉ်းသည့်မေးခွန်း
တရားစီရင်ရေး ကိစ္စမေးခွန်းကို လွန်ခဲ့တဲ့အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က မေးမြန်းရာမှာ ကျွန်တော်ဟာ တရား စီရင်ရေးအဖွဲ့ပေါ်မှာ မကောင်းမြင်ဝါဒအရ ဝါးလုံးရှည်နဲ့ သိမ်းကျုံးရမ်းတဲ့ လူဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးကလည်း တင်ပြမေးမြန်းချက် များဟာ တရားရုံးအားလုံးက အဂတိလိုက်စားနေတယ်လို့ ထင်ရောင် ထင်မှားဖြစ်စေပါတယ်ဆိုပြီး သုံးသပ်ပြောဆိုဖြေကြားသွားတာ အားလုံးအသိပဲဖြစ်ပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ စာမျက်နှာ ၂၀ နောက်ကျောဖုံး ထိပ်ပိုင်းမှာလည်း မြေပြင်သတင်းအရ ကြားသိရသည်ဆိုသည်မှာ တစ်ဆင့်ကြားသတင်းဖြစ်သည့်အတွက် မှန်ကန်သည့်သတင်းဟု မပြောနိုင်ဟု စာလုံးမဲကြီးဖြင့် ဖော်ပြထားတာကိုလည်း တွေ့ရပြန်ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ပြည်သူများရဲ့ လက်တွေ့ဘဝခံစားရတဲ့ အြခေအနေမှန်များကို လွှတ်တော်သို့ ပြန်လည် တင်ပြရမယ်ဖြစ်တဲ့အတွက် တစ်ဆင့်ကြားသတင်းများ ဖြစ်နေမှာတော့ ဧကန်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ တရားခွင်မှာတော့ သက်သေခံဥပဒေအရ တစ်ဆင့်ကြား သက်သေခံချက် Hear Say evidence ကို လက်ခံခြင်း မပြုရန် တားမြစ်ထားပါတယ်။ သက်သေခံဥပဒေပုဒ်မ ၆၀ မှာ နှုတ်သက်သေခံချက်သည် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေရမည်။ Oral evidence must be direct လို့ ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်ထားတာ သင်ကြားခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါတောင် ချွင်းချက်အဖြစ်နဲ့ သက်သေခံဥပဒေပုဒ်မ ၃၂ ရှိပါသေးတယ်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အြခေခံ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၁ ပုဒ်မခွဲ(က)အရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီးရဲ့ သတိပေးလမ်းညွှန်ချက်အရ လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရဆိုတာ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍများမှာ ပါဝင်ဆက်စပ်နေသူများအားလုံး အကျုံးဝင်တယ်လို့ အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်တာကို နားလည်ခံယူ ထားပါတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံတော်အစိုးရဆိုတဲ့ ဝေါဟာရထဲမှာ တရားစီရင်ရေးပါ ပါဝင်နေတဲ့အတွက် တရားစီရင်ရေးအဂတိလိုက်စားမှု မကင်းစင်သမျှ Good Governance, Clean Government ဘယ်လိုမှ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမဖြစ်နိုင်သေးဘူးလို့ ခံယူပြီး ပြည်သူအားလုံးက တရားစီရင်ရေး ကဏ္ဍပေါ်မှာ ယုံကြည်လေးစား အားထားကြည်ညိုဖြစ်စေလိုတဲ့ ဆန္ဒဇောနဲ့ တင်ပြမေးမြန်းခြင်း စိတ်ရင်းအမှန်ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျား။ ဖြောင့်တဲ့သစ်ပင် တက်ရခက်၊ မှန်တဲ့စကားနားထောင်ရခက်ဖြစ် တယ်ဆိုရင်လည်း ခွင့်လွှတ်ဖို့ တောင်းပန်အပ်ပါတယ်။ ယခုလည်း တစ်ဆင့်ကြားစကား ြမေပြင် သတင်းကိုပဲ တင်ပြမေးမြန်းဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တရားရုံး အဆင့်ဆင့်တို့ဟာ သတင်းမီဒီယာအဖွဲ့များကို တရားရုံးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်မပြုခြင်း၊ ပြင်ပမှာ ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်း၊ ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းကိုပင် ခွင့်မပြုဘူးလို့ ကြားသိရပါတယ်။ အဲဒီသတင်းမီဒီယာအဖွဲ့များကို ဝင်ရောက်လေ့လာခွင့် အကဲဖြတ်သုံးသပ်ခွင့် မှတ်တမ်းတင်ခွင့်မပြု ခြင်းဟာ တရားရုံးများအနေဖြင့် သတင်းအမှောင်ချကာ အဂတိလိုက်စားမှုများရှိခြင်း၊ ပွင့်လင်း မြင်သာမှုမရှိခြင်းနှင့် အမှန်တရားနဲ့ကင်းကွာတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ခြင်းစတဲ့ အကျိုးဆက်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ကန့်သတ်ခြင်းလို့ ထင်မြင်ယူဆဖွယ်ရာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီ ဖွံ့ဖြိုးတဲ့ နိုင်ငံများမှာ တရားရုံးများကိုယ်တိုင်က မီဒီယာသတင်းထောက်များ ခန့်ထားတာဝန်ပေးပြီး ၎င်းတို့ရဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု၊ ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်မှုကို ပြသနေကြတယ်လို့ လေ့လာသိရှိရပါတယ်။ လွတ်လပ်စွာ တရားစီရင်ရေးဆိုတဲ့ မူကိုလည်း အလေးအနက်ထားကြောင်း ပေါ်လွင်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တရားရုံးအဆင့်ဆင့်သို့ သတင်း မီဒီယာများ ဝင်ရောက်လေ့လာမှတ်တမ်းတင်ခြင်းအား တားမြစ်ကန့်သတ်သည့်ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်များ ရှိ၊ မရှိ သိလိုပါတယ်။ ရှိပါက ခေတ်စနစ်နဲ့အညီ ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ပယ်ဖျက်ရန် အစီအစဉ် ရှိ၊ မရှိ ရှင်းလင်းဖြေကြားပေးပါရန်နှင့် မည်သည့် အတွက်ကြောင့် ကန့်သတ်တားမြစ်ထားသည်ကို သိလိုကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။