(စ)-ခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါပိုးရှိသူများအား ခွဲခြားဆက်ဆံခံရခြင်း၊ လူ့အခွင့်အရေးဆုံးရှုံးခြင်း နှင့်စပ်လျဉ်းသည့်မေးခွန်း

2020-12-25

မြန်မာနိုင်ငံမှာ HIV ပိုးရှိသူပေါင်း ၂၃၈၀၀၀ ရှိကြောင်း ၂၀၀၉ ခုနှစ် စစ်တမ်းအရ သိရပါတယ်။ HIV, AIDS ရောဂါဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကတည်းက ကူးစက်ရောက်ရှိလာရာက နှစ်နဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် ၂၄ နှစ်တောင်ရှိသွားပါပြီ။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ HIV ပိုးရှိသူထဲမှာ အမျိုးသမီးများ၊ မွေးကင်းစကလေးသူငယ်များအပါအဝင် ကလေးသူငယ်များ၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမအလွှာစုံ၊ ဘာသာမျိုးစုံပါပါတယ်။ ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ပညာတတ်၊ ပညာမဲ့ လူတန်းစားအလွှာစုံပါပါတယ်။ ပြည့်တန်ဆာတွေထဲမှာဆိုရင် ၁၁.၂ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပါတယ်။ မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲသူများထဲမှာဆိုလို့ရှိရင် ၃၄.၆ ရာခိုင်နှုန်း HIV ပိုးရှိပါတယ်။ ယောကျ်ားချင်း လိင်ဆက်ဆံသူများထဲမှာ ၂၂.၃ ရာခိုင်နှုန်းဟာ HIV ပိုးရှိနေကြပါတယ်။

ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ခုခံအားကျဆင်းမှု ကူးစက်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးနေ့ ဆောင်ပုဒ်အဖြစ် Getting to Zero, Zero New HIV Infection, Zero Discrimination  and Zero AIDS- Related Deaths HIV ပိုးထပ်မံကူးစက်ခြင်း လုံးဝမရှိစေရေး၊ HIV ပိုးရှိသူနှင့် AIDS လူနာဝေဒနာသည်များအား ခွဲခြားဆက်ဆံမှုလုံးဝမရှိစေရေး၊ AIDS ရောဂါကြောင့် သေဆုံးမှုလုံးဝ မရှိစေရေးဟူ၍ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ Millennium Development Goal လို့ခေါ်တဲ့ MDG ထောင်စုနှစ် ရည်မှန်းချက် နံပါတ် ၆ ဖြစ်တဲ့ HIV ကာကွယ်ရေးကိုလည်း ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်း များက ဦးဆောင်ပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ ဒီလိုဆောင်ပုဒ် တွေ၊ ရည်မှန်းချက်တွေ အောင်မြင်အောင်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြရင်း မဖြစ်မနေပါဝင်ရမယ့် အခန်း ကဏ္ဍကတော့ HIV ပိုး ရှိသူများနှင့် AIDS ဝေဒနာရှင်များအား ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိစေရေးပါပဲ။ HIV ကူးစက်မှုဟာ လိင်ဆက်ဆံရာမှသော်လည်းကောင်း၊ သွေးမှတစ်ဆင်‌့သော်လည်းကောင်း၊ ရောဂါပိုး ကပ်ညှိနေတဲ့ ထိုးဖောက်၊ ပြတ်ရှကိရိယာများမှသော်လည်းကောင်း၊ မိခင်မှကလေးသို့သော် လည်းကောင်း ဒီ ၄ နည်းပဲ ကူးစက်ပါတယ်။ အဲဒီလို ကူးစက်ပုံကူးစက်နည်းကို ဂဃနဏ မသိကြတဲ့ အတွက် အလုပ်ခွင်မှာ HIV ပိုးရှိသူနှင့် အလုပ်အတူတူလုပ်ရင် ကူးစက်နိုင်တယ်လို့ထင်ပြီး HIV ပိုးရှိတဲ့ လူတွေကို အလုပ်ကထုတ်ပစ်တာ၊ အလုပ်မခန့်တာ၊ အတူနေ၊ အတူစား၊ အိပ်ရာခင်းတစ်ခုပေါ်မှာ အတူအိပ်ရုံနဲ့ ကူးစက်နိုင်တယ်ထင်ပြီးတော့ မိသားစုကနေဝိုင်းပယ်ပြီး သီးခြားထားတာ၊ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေမှာ ဆေးကုရင်အနီးလူနာအချင်းချင်းကူးစက်နိုင်တယ်လို့ထင်ပြီး HIV ပိုး ရှိတဲ့လူတွေကို သီးခြားခွဲခြားထားတတ်တာမျိုးတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ AIDS အဆင့်မရောက်ခင် HIV ပိုး ရှိနေသော် လည်း ART လို့ခေါ်တဲ့ ရောဂါပိုးသတ်တဲ့ ဆေးတွေသောက်နေတဲ့ HIV ရောဂါပိုးရှိသူများဟာ သာမန် ရောဂါမရှိသူများကဲ့သို့ ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး ကာယဉာဏတာဝန်များကို ထမ်းရွက်နိုင်ကြပါတယ်။ Stigma and Discrimination လို့ခေါ်တဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု၊ နှိမ့်ချအပြစ်တင်မှုတွေဟာ HIV ပိုးရှိသူ များတွင်သာ ထိခိုက်တာမဟုတ်ပါဘူး။ သူနဲ့ နှီးနွယ်တဲ့ မိသားစုတွေပါ ထိခိုက်နစ်နာကြရပါတယ်။

ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ အဲဒါကြောင့် HIV ပိုးရှိသူများအား ခွဲခြားဆက်ဆံခံရခြင်း၊ လူ့အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးခြင်းများနှင့်ပတ်သက်၍ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်၊ အမျိုးသား AIDS ကော်မတီနဲ့ ပြည်တွင်းပြည်ပ NGO များ စသည်ဖြင့် ဌာနအဖွဲ့အစည်းများစွာ ပါဝင်ဆက်စပ်တာဝန်ရှိနေတာကြောင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအနေနှင့် မည်ကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်မည်ကိုသိရှိလိုပါကြောင်း း မေးမြန်းပါသည်။