မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ အမျိုးသမီးများဟာ ဒီမိုကရေစီအစိုးရသစ်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ အရည်အချင်းအပြည့်အဝဖြင့် အမျိုးသား များနဲ့ တန်းတူညီမျှ ပါဝင်ထမ်းဆောင်နိုင်ရန် ကြိုးစားနေတဲ့အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီစနစ် အထမြောက်အောင်မြင်ရေးအတွက် အမျိုးသမီးများ၏ တန်းတူညီမျှစွာ ပါဝင်နိုင်ရေးကို ထည့်သွင်း စဉ်းစားရန်လည်း လိုအပ်နေပါပြီရှင်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်၊ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီးအဆင့်၊ အစိုးရအဖွဲ့အပါအဝင် ဥပဒေပြုရေး၊ တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနဲ့ ဌာနဆိုင်ရာအကြီးအကဲ ရာထူးများမှာ အမျိုးသမီးပါဝင်ထမ်းဆောင်မှုဟာ အမျိုးသားပါဝင်မှု အရေအတွက်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်လို့ရှိရင် အလွန်နည်းပါးနေတာကို တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄၂၆ ဦးမှာ အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ယောက် သာရှိပါတယ်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂၂၀ ဦးမှာ အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ် ၄ ဦး ပဲရှိပါတယ်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းမှာ ကိုယ်စားလှယ် ၆၄၆ ဦးအနက် အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ် ၂၉ ဦး၊ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၄.၃၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိတာကိုလည်း တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ။ ပြည်နယ်နဲ့တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၈၈၇ ဦးအနက် အမျိုးသမီး ကိုယ်စားလှယ်      ၂၄ ဦး၊ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၂.၇ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပါတယ်။ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်မှာဆိုရင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မှ ပါရှိတာကိုလည်း မတွေ့ရပါဘူးရှင့်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့မှာ လည်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတစ်ဦး၊ ဒုတိယဝန်ကြီးခြောက်ဦး၊ ပြည်နယ်နဲ့တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ များမှာ အမျိုးသမီးဝန်ကြီးလေးဦးသာ ရွေးချယ်ခန့်ထားရတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ ဒါတွေကိုကြည့်ခြင်း အားဖြင့် အမျိုးသမီးတွေနဲ့ အမျိုးသားများဟာ တန်းတူညီမျှမှုမရှိဘဲ တစ်ဖက်စောင်းနင်းဖြစ်အောင် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးများကို ချိုးနှိမ်ထားတယ်ဆိုတာ သက်သေပြနေပါတယ်။ ကျွန်မတို့အမျိုးသမီး တွေရဲ့ အရည်အချင်းဟာ အမျိုးသားတွေထက် တချို့နေရာတွေမှာ ပိုသာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဥပမာဆိုလို့ရှိရင် ဆေးကျောင်းတက်ခွင့်အမှတ်ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ရမှတ်က အမျိုးသားတွေထက် ရမှတ် ၃၀ ပိုမြင့်နေတာဟာ သက်သေတစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။

ကျွန်မတို့ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူဦးရေသန်း ၆၀ ရှိတဲ့အနက်မှာ အမျိုးသမီးဦးရေ ထက်ဝက်ကျော်ရှိနေတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ဒီထက်ဝက်ရှိတဲ့ အမျိုးသမီး ဦးရေအတွက် ကိုယ်စားပြုတာဝန်ယူဆောင်ရွက်မယ့် ထိုက်သင့်လျောက်ပတ်သော အမျိုးသမီးအရေအတွက်မှာ နိုင်ငံ၏အရေးကြီးသော ကဏ္ဍများဖြစ်တဲ့အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေး၊ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍ အသီးသီးမှာ ပါဝင်ခွင့်ရသင့်တယ်လို့ ကျွန်မအနေဖြင့် လေးနက်စွာယုံကြည်မိပါတယ်ရှင်။ အမျိုးသမီး ကိုယ်စားပြုမှု အလုံအလောက်မရှိတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတစ်ရပ်အနေဖြင့် ပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်မှာမဟုတ်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့လူဦးရေ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထိရောက်စွာ ကိုယ်စားမပြုနိုင်သော ဥပဒေပြုအဖွဲ့တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဟာလည်း ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်း ကျတယ်လို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီထမြောက်အောင်မြင်ရေးအတွက် အမျိုးသမီး များရဲ့ တန်းတူညီမျှပါဝင်နိုင်မှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်လည်း လိုအပ်နေပါတယ်။ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့ အစည်းနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများ၏ ဓလေ့ထုံးစံများဟာ ကာလရှည်ကြာကျင့်သုံးလာတဲ့ အမျိုးသား ဦးစားပေးစနစ်ဖြစ်ပြီးတော့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းများမှာလည်း ကျား၊ မ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို သဘာဝအဖြစ် လက်ခံထားကြတာကို တွေ့နေရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာကဏ္ဍ များမှာ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာအဖြစ် အမျိုးသမီးများကို ဦးဆောင်နိုင်ရန် ထည့်သွင်းမစဉ်းစားသလို ဖြစ်နေတာကို တွေ့နေရပါတယ်ရှင်။ အမျိုးသမီးများအား နည်းမျိုးစုံဖြင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ ပပျောက် ရေးဆိုင်ရာ အထွေထွေသဘောတူစာချုပ် CEDAW၊ အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသား တန်းတူညီမျှမှုကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ ပီကင်းလုပ်ငန်းစဉ်သဘောတူညီချက်တို့ကို နိုင်ငံတကာစာချုပ် CEDAW Convention ကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားခဲ့ကြောင်း ကိုလည်း လေ့လာသိရှိရပါတယ်ရှင်။ CEDAW စာချုပ်၏ အဓိကလက်ခံထားတဲ့ အချက်များအနက် အရေးအကြီးဆုံးအချက်မှာ အမျိုးသားများနဲ့ အမျိုးသမီးများသည် တန်းတူရည်တူလူသားများ ဖြစ်ကြ သည်ဟူသောအချက်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ CEDAW အပိုင်း ၇ မှာ နိုင်ငံရေးနဲ့ ပြည်သူ့ဘဝနယ်ပယ်တွင် အမျိုးသမီးများဟာ အမျိုးသားများနဲ့ တန်းတူအခွင့်အရေးရှိပြီး တရားဥပဒေရေးဆွဲရေး၊ နိုင်ငံတော် အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းများကို တက်ကြွစွာဆောင်ရွက်နိုင်ရန် တန်းတူညီမျှသော အခွင့်အရေးရှိကြောင်း ဖော်ပြထားတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်ရှင်။ ဒီစာချုပ်ပါအကြောင်းအရာများကိုလည်း လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော်သင့်နေပါပြီရှင်။

ဒီလိုဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းအရင်းကို လေ့လာကြည့်ရင် မြန်မာ့လူ့ အဖွဲ့အစည်းတွင် ကျား၊ မ လူမှုဘဝတာဝန်ထမ်းဆောင်မှုများကို ခွဲခြားဘောင်ခတ် သတ်မှတ်ထားခြင်း များနဲ့ အမျိုးသမီးပါဝင်မှုနဲ့ပတ်သက်၍ တိကျရှင်းလင်းသောမူဝါဒ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပြဌာန်းထားခြင်း မရှိလို့ပဲဖြစ်ပါတယ်ရှင်။ အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီးများ ကိုယ်စားပြု မျှတစေရန် အမျိုးသမီးပါဝင်မှုအရေအတွက်ကို မြှင့်တင်ပေးရန် အစိုးရအနေဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်များ တိတိကျကျသတ်မှတ်ပြီး အစီအစဉ်များဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ပေးရန်အတွက် မူဝါဒ များချမှတ်ပေးရန်လည်း လိုအပ်လျက်ရှိနေပါတယ်ရှင်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌမှ တစ်ဆင့် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများကို အောက်ပါမေးခွန်းများကို မေးမြန်းလိုပါတယ်ရှင်။ ပြည်ထောင်စုအဆင့်၊ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်အဆင့် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး ကဏ္ဍများတွင် အမျိုးသမီးပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း ၃၀ အထိ၊ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမဟုတ်ခဲ့ရင်လည်း ရာခိုင်နှုန်းလျှော့ချပြီး အမျိုးသမီးများပါဝင်နိုင်ရေးအတွက် မူဝါဒချမှတ်ဆောင်ရွက်ရန်ရှိပါသလားရှင်။ မရှိပါက မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုသည်ကို သိရှိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။