မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် မြို့နှင့်တစ်ဆက်တည်းရှိသော လယ်ယာမြေ၊ မြေလွတ်နှင့် မြေရိုင်းများတွင် ပိုင်ဆိုင်ထားသူများမှ မိမိတို့သဘောဖြင့် အိမ်ခြံအလွတ်များ ဖော်ထုတ်ရောင်းချခြင်း၊ မြေလွတ်၊ မြေရိုင်းများကို စက်ကြီးများနှင့်ဖြိုချကာ မြေညှိပြီး အိမ်ခြံကွက်များ ရောင်းချခြင်းများကို တွေ့ရှိနေရ သည့်အပြင် လယ်ယာမြေများပေါ်တွင် ဓာတ်ဆီဆိုင်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ယာဉ်ရပ်နားစခန်းများ စသဖြင့် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့်အသုံးပြုလျက်ရှိနေပါကြောင်း၊ တောင်ကုတ်မြို့၏တစ်ဖက်ကမ်း ကမ်းခြေဘေးက လယ်ယာမြေပေါ်တွင် မြေကြီးများဖို့ထားသည့်အတွက် မြောင်းများပိတ်ဆို့ရေလျှံနေပါကြောင်း၊ အဆိုပါကိစ္စများသည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်အများအပြားဖြစ်နေပါကြောင်း၊ မိမိမဲဆန္ဒနယ်တွင် မြေစာရင်းမှ တစ်ဆင့် စုံစမ်းကြည့်သည့်အခါ တောင်ဖြိုချထားသည်များမှာ မြေလွတ်၊ မြေရိုင်းများဟု သိရှိ ရပါကြောင်း၊

အထက်ဖော်ပြပါအခြေအနေများကို လေ့လာကြည့်ပါက လယ်ယာမြေအား အခြားနည်းသုံးစွဲခွင့် လျှောက်ထားခြင်း၊ ခွင့်ပြုမိန့်ရထားခြင်းရှိသူများမှာ အလွန်နည်းပါးပါကြောင်း၊ အမှန်တကယ် လူဦးရေ တိုးတက်မှုကြောင့် မြို့ကွက်ချဲ့ထွင်ရမည်ဆိုပါက Town Plan ကို စနစ်တကျရေးဆွဲပြီးမှသာ ရေရှည်တွင် စနစ်တကျမြို့ကွက်သစ်များ ပေါ်ထွက်လာမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထိုအခါမှသာ ပြည်သူများ အနေဖြင့်လည်း လက်လှမ်းမီသောအိမ်ရာဈေးနှုန်း၊ ရေ၊ မီး၊ လမ်း၊ ရေစီးရေလာစနစ်များပါရှိသော မြို့ကွက်များတွင် အဆင်ပြေစွာ နေထိုင်နိုင်မည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ယခုအတိုင်းသာ ဆက်လက်လုပ်ကိုင် နေကြပါက လူနေမှုအဆင့်အတန်းမှာလည်း ဆက်လက်နိမ့်ကျနေမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီးလည်း အလားအလာမကောင်းနိုင်ပါကြောင်း၊ မီးဘေးအန္တရာယ် ကြုံကြိုက်မည်ဆိုပါက အလွန်အန္တရာယ်ရှိသည့် အနေအထားဖြစ်လာနိုင်ပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကိုအရေးယူ ဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိပါက ထိုတရားမဝင်မြေကွက်များကို ဝယ်ယူမိသော ပြည်သူများမှာ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှု များကို ရင်ဆိုင်ကြရမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ နိုင်ငံတော်မှလည်း အခွန်ဘဏ္ဍာမရရှိဘဲ လူနည်းစု အတွက်သာ အကျိုးရှိနေပါကြောင်း၊

အရေးကြီးဆုံးအချက်များမှာ မိမိတို့မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြေအမျိုးအစားသတ်မှတ်ချက်အမျိုးမျိုးရှိပြီး စီမံခန့်ခွဲခွင့်နှင့် အခွင့်အာဏာကိုလည်း ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် သက်ဆိုင်ရာဥပဒေများဖြင့် စီမံခန့်ခွဲ ကြပါကြောင်း၊ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို စိုက်ပျိုရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာနမှ မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများစီမံခန့်ခွဲရေးဥပဒေနှင့်အညီ ကျင့်သုံးဆောင်ရွက် ရပါကြောင်း၊ လယ်ယာမြေကိုလည်း ၎င်းဌာနကသာ လယ်ယာမြေဥပဒေနှင့်အညီ စီမံခန့်ခွဲပါကြောင်း၊ မည်သည့်နေရာစီမံခန့်ခွဲမှုမဆို အမိန့်တစ်ရပ်လိုအပ်ပါကြောင်း၊ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ထားသော အမိန့် သည်လည်း စီမံခန့်ခွဲပိုင်ခွင့်ရှိသည့် ဝန်ကြီးဌာနမှထုတ်ပြန်ထားသောအမိန့်ဖြစ်ရပါမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထုတ်ပြန်သောအမိန့်သည်လည်း ရုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်ညီညွတ်မှုရှိရမည်ဖြစ်ပြီး မြေတည်နေရာ၊ မြေမျိုး၊ အကိုးအကားဥပဒေ၊ ရည်ညွှန်း၊ အစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်ချက် စသည်တို့သည်လည်း မှန်ကန်မှု ရှိရမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှုမရှိသောဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်သည့်အမိန့်သည် စီမံခန့်ခွဲမှု နယ်ပယ်တွင် တရားဝင်မှုမမြောက်ပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် မိမိတင်ပြသော မြေကွက်များမှာ ထိုသို့ ဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မှန်ကန်မှုမရှိသည့်အတွက် တရားမဝင်အိမ်ရာဖော်ထုတ်မှုများသာ ဖြစ်ပါ ကြောင်း၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအတွက် ပြည်သူများမနစ်နာစေရန် ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်မှုမရှိသော မြေယာစီမံခန့်ခွဲမှုများကို မည်ကဲ့သို့အရေးယူမည်နည်း၊ မည်ကဲ့သို့ အ‌ရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ ရှိနေသည်ကို သိရှိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။